Beste nieuwsbrieflezer,
Hierbij ontvangt u mijn zesde nieuwsbrief. Vandaag, 21 maart, is het de voorjaarsdag-en-nachtevening. Dit is de feestdag van de Germaanse godin Ostara, zij hangt nauw samen met het paasfeest. Haar dier is de vruchtbare haas en haar symbool is het ei. Zo, nu weet u gelijk waar de paashaas en zijn eieren vandaan komen en het Engelse woord ‘easter’ (Pasen).
Ik ga u, zoals altijd, voorzien van diverse informatie betreffende gezondheid in de ruimste betekenis van het woord en probeer vooral leuk en boeiend nieuws onder uw aandacht te brengen. Voor het serieuzere werk heb ik weer een aantal interessante websites voor u uitgezocht. Mijn eigen website http://www.jvanrooij.be/ heeft in januari de zoveelste update gekregen.
Ik maak hierbij ook alvast van de gelegenheid gebruik om u een fijne paasvakantie toe te wensen.
Veel leesplezier!
Jeroen van Rooij
Health coach & HR coach
Inhoud
1. Evenementen
2. Voor u geknipt
3. In de kijker…
4. Leuke spreuken
5. Relevante websites
6. Gezondheidsproducten
Evenementen
Lezingen JvR
Al mijn lezingen en speciale activiteiten voor de komende maanden kunt u vinden op www.jvanrooij.be/activiteiten.php
Krill olie, de nieuwe omega 3
Natuurlijk hulpmiddel bij ADHD, menopauze, gewrichtsklachten, hoge bloeddruk, ontstekingen, cholesterol e.a.
Lezing door : Dr. Lanoye
Datum : dinsdag 23 maart 2010
Tijdstip : 19.30 tot 22.00 u, met korte pauze
Plaats : Bioshop Turnhout, Paterstraat 88
Organisator : http://www.bioshop-turnhout.be/
Wees er op tijd bij, want het is absoluut de moeite waard!
Voor de vele activiteiten van de Vlaamse Liga tegen Kanker, Stichting VELT en Natuurpunt verwijs ik u graag naar de websites http://vlk.be/agenda, http://www.velt.be/Joomla/index.php?option=com_beweegtkalender&Itemid=296 en http://www.natuurpunt.be/nl/activiteitenoverzicht.aspx
Voor u geknipt
Onderstaande artikelen komen uit diverse kranten, tijdschriften en websites en belichten het begrip ‘gezondheid’ op een unieke of ludieke manier. Dit vanuit de complementaire gezondheidszorg, zowel als vanuit de reguliere.
Voor alle duidelijkheid: ik neem met het plaatsen van deze artikelen geen specifiek standpunt in. Lees en oordeel zelf maar.
Nanochirurgie, de volgende medische grens
Het is zeer goed mogelijk dat binnen tien jaar nanorobots werk van chirurgen over gaan nemen. De huidige technologie is daartoe in staat en meerdere wetenschappers doen hier uitgebreid onderzoek naar. Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan een nanorobot die niet-invasieve chirurgische ingrepen kan uitvoeren op kanker. De robot is in staat nauwkeuriger te werken dan wat mogelijk is met de huidige chirurgische procedures. Nauwkeurigheid is het belangrijkste aspect van een chirurgische ingreep. De instrumenten van een chirurg komen niet binnen een millimeter van een tumor. De nanorobot is daarentegen in staat tot op de nanometer (=0,000001 millimeter!) nauwkeurig een beeld te vormen van zijn doel. Hierdoor stelt het de chirurg in staat dingen te zien, die hij met het blote oog nooit zou hebben kunnen waarnemen. Vervolgens is de nanorobot in staat om met behulp van die nauwkeurigheid te gaan snijden. De robot zou ook gebruikt kunnen worden om zeer kleine huidmonsters te nemen voor pathologisch of diagnostisch onderzoek. Ook zou het in staat kunnen zijn om medicatie of andere vloeistoffen op de meest effectieve plek in het lichaam te injecteren om een tumor te vernietigen. Nanorobots bestaan uit sensoren en aandrijvers gemaakt van nanomaterialen, zoals synthetische zink oxide, kwarts en goud, die op nanoschaal bijzondere eigenschappen hebben. Mechanische kracht zorgt ervoor dat de nanomaterialen elektrische energie opwekken waardoor de sensoren en aandrijvers gaan werken waardoor de robot kan kijken en bewegen. De nanorobot is tot op zekere hoogte in staat om zelfstandig te werken, maar er zal altijd een chirurg aanwezig moeten zijn bij de operatie om de procedure te overzien en om eventueel in te grijpen wanneer dat nodig is. Trouw.com 30 december 09
Hormoon laat mensen te veel eten
Hoe meer van het hormoon ghreline je in je bloed hebt, hoe meer honger je voelt. Maar nu blijkt dat het ook zorgt dat je je beter voelt als je eet. Ook wanneer je eigenlijk al genoeg hebt gegeten.
Onderzoekers van UT Southwestern Medical Centre deden onderzoek naar dit hongerhormoon bij muizen. Wanneer de beestjes ghreline toegediend kregen bij het eten van een vet maal, wilden ze graag in de ruimte blijven waar ze dat eten hadden gevonden. Ook als het eten al op was. Door het hongerhormoon associeerden ze het eten met fijne gevoelens. Muizen die het hormoon niet toegediend kregen bij het eten, waren net zo lief in andere ruimtes waar gewone muizenkorrels waren aangeboden. Zij hadden die sterke associatie niet. De knaagdieren die ghreline kregen, bleven ook veel langer proberen om extra eten te krijgen. Volgens de onderzoekers kan dit proces verklaren waarom sommige mensen toch nog een calorierijk toetje willen eten, ook al zitten ze allang vol van het hoofdgerecht. Gezondheidsnet 28 december 09
Vuil is goed voor kinderen
Vuil is goed voor kinderen. Zij mogen best wel eens smerig worden, aldus Amerikaanse wetenschappers. Als je te schoon bent, vermindert dat het vermogen van de huid zichzelf te herstellen. Normale bacteriën die op de huid leven, brengen een kettingreactie teweeg, die helpt een ontsteking te voorkomen als we gewond raken. Zij temperen overactieve reacties van het immuunsysteem, die sneetjes en schrammen laten zwellen. De stafylokok-bacteriën blokkeren een vitale stap in een reeks gebeurtenissen die tot een ontsteking leiden, concludeerden deskundigen van de Universiteit van Californië in San Diego. Zij publiceerden hun bevindingen in de online-editie van Nature Medicine. Volgens deskundigen levert het onderzoek een verklaring voor de zogenoemde hygiëne-hypothese, die stelt dat blootstelling aan bacteriën in de vroege kinderjaren het lichaam wapent tegen allergieën. De obsessie met reinheid zou zelfs een oorzaak zijn voor de recente stijging van allergieën in ontwikkelde landen, meldde de Britse omroep BBC maandag. ANP 23 november 09
Stress even slecht als roken voor baby
Een volledige baan met veel stress is even slecht voor een ongeboren baby als roken tijdens de zwangerschap. Kinderen van moeders die meer dan 32 uur per week werken met veel stress, zijn gemiddeld 159 gram lichter bij de geboorte en dat komt overeen met het roken van zes tot zeven sigaretten per dag tijdens de zwangerschap. Dat heeft sociaal geneeskundige Tanje Vrijkotte van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam ontdekt in een onderzoek naar de ontwikkeling van duizenden Amsterdamse kinderen. Roken is altijd de belangrijkste oorzaak voor een laag geboortegewicht genoemd, maar moet die eerste plaats nu gaan delen met stressvol werk van de moeder, stelt Vrijkotte. Vrouwen die veel stress hebben op hun werk, maken het stresshormoon cortisol aan en dat komt in de placenta terecht. Daar beïnvloedt het hormoon de ontwikkeling van de foetus, zeker tijdens de eerste maanden als alle organen worden aangelegd. De meeste aanstaande moeders nemen pas kort voor de bevalling verlof op, maar nu blijkt dat zij ook in de eerste maanden al beter minder stressvol werk kunnen gaan doen. Een laag geboortegewicht kan voor veel ontwikkelingsproblemen zorgen. ANP 26 november 09
Kunstmatig varkensvlees gekweekt
Onderzoekers van de Technische Universiteit van Eindhoven hebben voor het eerst kunstmatig
varkensvlees geproduceerd uit stamcellen van een levend varken. De wetenschappers maakten bij het kweken van het vlees gebruik van uit varkens geïsoleerde myoblasten. Dat zijn cellen die ervoor zorgen dat beschadigd spierweefsel zich weer herstelt. De myoblasten werden door de onderzoekers op een kweekje gezet met voedingsstoffen uit het bloed van dierlijke foetussen. Al snel begonnen de cellen zich te vermenigvuldigen en ontstond er een stukje kunstmatig spierweefsel, zo meldt nieuwswebsite Physorg.com. De gekweekte stukjes vlees zijn slechts een anderhalve centimeter bij een halve centimeter groot. Ook zit er volgens de wetenschappers nog weinig smaak aan. Maar het experiment is mogelijk de eerste stap naar het kweken van kunstmatig vlees dat geschikt is voor consumptie. “Het doel van het onderzoek is om ervoor te zorgen dat dit kunstmatige weefsel in de toekomst hetzelfde uiterlijk, dezelfde smaak en dezelfde kleur krijgt als gewoon vlees”, verklaart hoofdonderzoeker Mark Post van de Technische Universiteit Eindhoven in een interview met BBC World Service. De productie van kunstmatig vlees zou volgens Post het houden van grote aantallen varkens op den duur overbodig kunnen maken. "Je hoeft geen dieren te doden om stamcellen uit hun lichaam te halen. Maar belangrijker nog: je hoeft geen varkens meer te houden in onnatuurlijke omstandigheden." Post verwacht dat consumenten uiteindelijk geen moeite zullen hebben met het eten van kunstmatig vlees. “Mensen zullen eerst misschien wantrouwend zijn wat betreft vlees uit een laboratorium, maar ik denk dat ze het product uiteindelijk zullen accepteren als de prijs en de smaak goed is”, zo verklaart hij. NU.nl 2 december 09
15 praktijkvoorbeelden van biomimicry
Biomimicry: De praktijk van het ontwikkelen van menselijke technologieën geïnspireerd door de natuur. Biomimicry (ook bekend als Biomimetica of Bionics) is in principe biologisch geïnspireerde technologie. De kern van het idee is dat moeder natuur uit noodzaak zeer vindingrijk is en reeds vele problemen heeft opgelost waar wij nog mee worstelen. Dieren, planten en microben zijn de volmaakte ingenieurs. Zij hebben reeds uitgevonden wat werkt, wat geschikt is en nog belangrijker, wat hier op aarde kan voortbestaan. Dat is het belangrijkste van biomimicry: Na 3.8 biljoen jaren van ervaring en ontwikkeling, zijn mislukkingen fossielen en wat ons omringt is het geheim van het overleven. Hieronder vind je informatie over de 15 meest bekende biomimicry designs.
1. Velcro/ klittenband
Het meest bekende voorbeeld van biomimicry was de uitvinding van Velcro oftewel klittenband.
Klittenband is een uitvinding van de Zwitser Georges de Mestral. Hij komt in 1941 op het idee,
nadat hij zich verbaast hoe moeilijk hij klitten uit zijn kleding en uit de vacht van zijn hond krijgt,
die zich daar hebben verzameld tijdens hun dagelijkse wandeling. Hij ontdekt dat klitten zijn
overdekt met kleine haakjes, waarmee ze zich in de kleding en de vacht vastgrijpen. De Mestral ziet
de mogelijkheden en ontwikkelt het sluitingssysteem dat hij in 1951 in Zwitserland patenteert.
Patenten in diverse andere landen volgen, waaronder in 1955 in de Verenigde Staten.
2. Passieve koeling
Het klimaatbeheersingssysteem van de Eastgate gebouw in Harare, Zimbabwe is geïnspireerd door termietenheuvels.
Klimaatbeheersing is vooral van belang voor sommige Afrikaanse termietensoorten die voor hun voedselvoorziening afhankelijk zijn van een schimmel die alleen rond 30°C gedijt. Deze termieten maken in hun termietenheuvels gebruik van de volgende duurzame koelmethoden:
• Natuurlijke ventilatie: `s-nachts wordt via openingen in de toren warme lucht afgevoerd en koude lucht aangezogen;
overdag wordt overdadige warmte op soortgelijke wijze afgevoerd;
• Koudbuffering in het constructiemateriaal;
• Benutting van natuurlijke koudbronnen: gebruik van koel (grond)water;
• Verdampingskoeling;
• Isolatie: de constructie heeft een hoge isolatiewaarde;
• Intelligente regeling: termieten zijn voortdurend bezig met openen en sluiten van ventilatieopeningen, gericht op het handhaven van een optimale temperatuur. Het zijn deze principes die geïmplementeerd zijn in de Eastgate Centre in Harare (1995). Klimatisering van dit gebouw vergt slechts 10% energie ten opzichte van de situatie met volledige airconditioning. Bij de bouw is M$3.5 bespaard op installatiekosten
(10% van de totale bouwkosten). De principes zijn inmiddels ook in andere gebouwen in de regio toegepast, o.a. van Harare International School (in 2002).
3. Gekko tape
Heb je ooit willen lopen over muren en/ of plafonds? Dan is gekko tape misschien de manier om het te doen. Dit materiaal bootst na hoe gekko’s aan muren blijven plakken. Gekko’s kunnen op de meest steile en gladde oppervlaktes met gemak lopen en zelfs met 1 poot blijven hangen aan glas. Hun geheim bestaat uit miljoenen
flexibele keratine haartjes onder elke poot. Door elk haartje (in wisselwerking met het onderliggende oppervlakte) worden vanderwaalskrachten uitgeoefend. Hoewel de aantrekkingskracht van elk haartje minuscuul is, is het totale effect van de miljoenen haartjes voldoende om deze reptielen ondersteboven te laten bungelen van oppervlaktes. Dit soort materialen zouden van enorme waarde kunnen zijn bijvoorbeeld in de ruimtevaart. Helaas wordt het nog niet toegepast in de ruimtevaart. Schijnbaar is het lastig om te produceren en het is niet erg praktisch. De tape gaat namelijk niet erg lang mee.
4. Bultrug windturbines
Geïnspireerd door de flippers van Bultrug walvissen heeft bedrijf WhalePower windturbines verder ontwikkeld. WhalePower heeft namelijk wieken (oftewel rotorbladen) ontwikkeld met hobbels (zogenaamde tubercles) erop die de efficiëntie kunnen verhogen in bijvoorbeeld waterpompen, ventilatoren, afzuigers en dergelijke apparatuur. In vergelijking met normale egale flippers hebben de hobbelige flippers van Bultruggen 32% minder weerstand en 8% meer lift (dus meer opwaartse en/ of voorwaartse kracht) tijdens het bewegen in lucht of water. Het uitrusten van windturbines met deze technologie kan de efficiëntie van energieopwekking
worden verhoogd met 20%. Hierdoor kan energieopwekking met behulp van windkracht rendabeler worden en dus ook een volwaardige concurrent voor andere duurzame bronnen zoals zonne-energie en/ of waterkracht.
5. Het lotus effect: hydrofobie
De oppervlakte van een lotusblad is hobbelig en zeer waterafstotend. Omdat het water(druppel) niet blijft “plakken” neemt dit ook alle verontreinigingen mee terwijl deze naar beneden stroomt. Het lotusblad is dus zelfreinigend. Onderzoekers hebben manieren gevonden om oppervlaktes van kunststoffen en metalen chemisch te bewerken om dit effect na te bootsen. De toepassingsmogelijkheden zijn enorm. Ruitenwissers bijvoorbeeld of het wassen van auto’s en andere oppervlaktes zullen niet meer nodig zijn. General Electric is bezig met het ontwikkelen van een coating voor commerciële toepassingen.
6. Zelf helende plastics
Net zoals wonden op ons lichaam zichzelf helen hebben onderzoekers plastics uitgevonden die zichzelf kunnen repareren bij schade of stress. Deze kunststoffen bestaan als het ware uit holle vezels die opgevuld zijn met vloeibare epoxyhars die eruit stroomt wanneer het materiaal onder veel stress komt of beschadigd raakt. Het “korstje” dat daarna ontstaat wordt dan bijna net zo sterk als het oorspronkelijke materiaal. Denk qua toepassingen aan het bouwen van auto’s, vlieg- en ruimtevaartuigen die lichter, energie-efficiënter en veiliger zijn.
7. Het gouden stroomlijningprincipe
PAX Scientific is een bedrijf in Californië dat op basis van in de natuur voorkomende designs en de
daaronder liggende wiskundige principes zoals logaritmische spiralen, de Rij van Fibonacci en de gulden snede (golden ratio) aerodynamische- en voortstuwingstechnologieën ontwikkelt. Op basis van de natuurlijke geometrie is de zogenaamde “gouden stroomlijningprincipe” vastgelegd en toegepast. In tegenstelling tot wat men voorheen dacht; binnen dit universum is de weg met de minste weerstand geen rechte lijn. Het zijn deze principes die toegepast worden door PAX Scientific bij het ontwerpen van apparatuur zoals ventilatoren, mixers, waaiers en dergelijke die lucht en/ of vloeistoffen binnen bepaalde systemen moeten laten circuleren. Als men deze technologie zouden toepassen in motoren, compressoren en pompen dan zou dat een verlaging van het elektrisch verbruik betekenen van 15%.
8. Kunstmatige fotosynthese
Planten kunnen (met behulp van chlorofyl) zonlicht, water en koolstofdioxide (CO2) omzetten in koolhydraten en zuurstof. Kunstmatige fotosynthese is de wetenschap die probeert om dit natuurlijke proces na te bootsen. Het doel hierbij is om zuurstof en waterstof te maken uit water voor de productie van schone energie. Dit proces zal de waterstof brandstofcel efficiënter en zelf oplaadbaar maken en dus een goedkopere alternatief voor de productie en opslag van energie zowel thuisgebruik als binnen industrieën. Dit zal ook een bijdrage leveren aan vermindering van CO2 in de atmosfeer.
9. Biotische auto
Een andere biomimicry design in de automotive is de Biotische auto. DaimlerChrysler heeft een nieuw
concept car ontworpen op basis van de tropische koffervis. Door de vormen van de koffervis te
integreren in de aerodynamica van de auto is het men gelukt om het brandstofverbruik te verlagen met
20% en de uitstoot van stikstofdioxide (NO2) te reduceren met bijna 80%. Met de dieselmotor krijg je
een maximumsnelheid van 190 km/ uur en het rijdt bijna 30 kilometers op 1 liter, en het werkt ook
prima met biodiesel. Hopelijk zal deze auto niet al te lang op zich laten wachten.
10. Beweegbare vliegtuigvleugels
Geïnspireerd door vogels en vissen hebben wetenschappers, van de Universiteit van Penn State in Amerika, vliegtuigvleugels ontwikkeld die van vorm kunnen veranderen tijdens het vliegen afhankelijk van de snelheid en lengte van de vlucht. In de natuur hebben verschillende vogels verschillende typen vleugels die afgestemd zijn op de snelheid en het behoud hiervan tijdens lange vluchten. De vleugels van vogels zijn daarnaast ook afgestemd op zo min mogelijk verbruiken van energie tijdens vliegen. Door deze natuurlijke principes te integreren in de vliegtuigbouw is het wetenschappers gelukt om een beweegbare vleugelstructuur te
bouwen welke men kan uitrusten met schubachtige panelen (denk aan een vis) die over elkaar heen kunnen schuiven. Dit is nodig om de veranderingen tijdens het vliegen mogelijk te maken. Deze type vleugels zullen naar verwachting helpen om brandstof te besparen en snellere vluchten over langere afstanden mogelijk te maken.
11. Vermindering van weerstand shark style
Haaien hebben de mogelijkheid om tijdens het zwemmen de weerstand van het water op hun huid
te beïnvloeden. Sommige haaien kunnen namelijk de textuur van hun huid aanpassen. De huid van
een haai bestaat uit een soort huidtanden die normaal gesproken achterover gekanteld liggen. Door
deze naar buiten te laten steken kan de haai sneller gaan zwemmen omdat de huid dan voor
minder weerstand zorgt. Onderzoekers zijn bezig om coatings voor de scheepvaart te ontwikkelen
die dit kunnen nabootsen. Speedo heeft ook op basis hiervan zwempakken ontwikkeld die het voor
ons mogelijk maken om sneller te kunnen zwemmen. Binnen de luchtvaart zou dit ook een
belangrijke ontwikkeling kunnen zijn. Namelijk, elk procent verlaging van de luchtweerstand tijdens
het vliegen betekent een besparing voor een vliegtuigmaatschappij van ongeveer €133.735 en 94.635 liters brandstof per vliegtuig per jaar.
12. Nanotechnologie door wieren
Diatomeeën zijn eencellige wieren met een extern skelet van kiezel. Biosilificatie is de wetenschap die zich bezighoudt met het genetisch modificeren van diatomeeën voor de productie van nanotubes en -structuren op basis van silicium voor nanoapparatuur. Het zou dan mogelijk kunnen zijn om bijvoorbeeld nano-apparatuur te produceren om medicijnen aan te brengen bij specifieke doelgebieden en/ of organen in het lichaam. In kolonies zouden deze nanobuisjes ook gebruikt kunnen worden in zonnecollectoren bij kunstmatige fotosynthese processen.
13. Antibacteriële folie
We kunnen blijkbaar nog veel leren van haaien. Sharklet Technologies heeft een soort folie
ontwikkeld op basis van de antibacteriële eigenschappen van de huid van haaien. Op de geribde huid
van haaien kunnen parasieten, algen, bacteriën en andere zeedieren niet blijven vasthouden en
vallen er gewoon af. Hierdoor is de haai altijd lean, mean en clean De mogelijkheden voor dit soort
folies zijn immens. Denk aan gebruik in restaurants, publieke wc’s, hospitalen en medische centra,
hotels, scholen en naschoolse opvang et cetera. De oppervlakte van de folie is bedekt met een
patroon van miljoenen microscopische geribde ruitjes. Dit oppervlakte bevat 80% minder bacteriën
dan onbehandelde oppervlaktes.
14. De werking van onze longen als oplossing voor het klimaatprobleem?
Geïnspireerd door de werking van onze longen wordt technologie ontwikkeld die het mogelijk maakt om koolstofdioxide (CO2) uit de lucht te onttrekken om vast te leggen. Net zoals planten die CO2 uit de lucht halen en dit vastleggen in weefsels. Door de werking van onze longen na te bootsen is het mogelijk om CO2-filters te maken voor bijvoorbeeld schoorstenen, zo wordt het broeikasgas opgevangen voordat het de atmosfeer ingaat. Uit onderzoek van Carbozyme Inc. is gebleken dat men filters kan produceren op basis van de werking van longen die 90% van het vrijgekomen CO2 opvangen. In de tussentijd is het ook andere wetenschappers gelukt om op basis van een enzym (koolzuuranhydrase) CO2 om te zetten in kalksteen, een bouwmateriaal. Door deze twee technologieën te combineren is het mogelijk om CO2 uit de lucht te filteren en om te zetten in bouwmaterialen waarmee gebouwen en andere structuren gebouwd kunnen worden.
15. Hoe we van chimpansees kunnen leren om onszelf te helen
Een kwart van alle moderne medicijnen wordt gewonnen uit planten en er zijn honderdduizenden planten die nog onderzocht moeten worden. Elk plant bevat een cocktail aan unieke chemische verbindingen die mogelijk een medicinale werking kunnen hebben. Het zal letterlijk miljoenen jaren vergen om alle plantensoorten en deze chemicaliën te onderzoeken. Gelukkig is er een alternatief. Wetenschappers hebben ontdekt dat chimpansees eigenlijk al lang weten welke planten medicinale eigenschappen hebben. Door hun gedrag te bestuderen wanneer ze ziek zijn hebben wetenschappers bijvoorbeeld ontdekt dat bomen in de Vernonia familie natuurlijke chemicaliën bevatten die tegen bepaalde parasieten toegepast kunnen worden. Duurzamelifestyle.com 2 december 09
'Mobiel bellen veroorzaakt geen tumoren'
Het gebruik van mobiele telefoons heeft niets te maken met de ontwikkeling van hersentumoren. Dat stelden onderzoekers gisteren naar aanleiding van een onderzoek onder zestien miljoen mensen. Het onderzoeksteam analyseerde hoeveel hersentumoren er tussen 1974 en 2003 jaarlijks werden aangetroffen bij volwassen patiënten in Scandinavië. Hoewel het gebruik van mobiele telefoons dramatisch steeg in de jaren negentig, blijkt uit niets dat dit leidde tot een toename in de hoeveelheid tumoren. "Als we aannemen dat het vijf tot tien jaar zou duren voordat een tumor zich als gevolg van mobiel bellen heeft ontwikkeld, hadden we tussen 1998 en 2003 een toename moeten zien", aldus de onderzoekers. Er was volgens de onderzoekers weliswaar sprake van een kleine, regelmatige toename in de hoeveelheid aangetroffen hersentumoren, maar die begon in 1974, lang voordat mobiele telefoons werden gebruikt. De onderzoekers hielden nog wel een slag om de arm. "Het is mogelijk dat het langer dan tien jaar duurt voordat de tumoren zijn ontwikkeld. Gezien de hoeveelheid mobiele telefoons die wereldwijd wordt gebruikt, is er voldoende reden om de ontwikkeling van hersentumoren op de lange termijn te onderzoeken", waarschuwde het onderzoeksteam. ANP 4 december 09
Mobiele telefoons beschermen mogelijk tegen Alzheimer
De straling van mobiele telefoons zorgt er mogelijk voor dat mensen minder snel de ziekte van Alzheimer krijgen. Tot die opmerkelijke conclusie komen Amerikaanse wetenschappers in een nieuwe studie. Onderzoekers van het Alzheimer's Disease Research Centre in Florida stelden 96 muizen twee uur per dag bloot aan elektromagnetische velden van mobiele telefoons. De kooien van de dieren stonden in totaal ruim negen maanden in een cirkel rondom een grote telefoonantenne. Veel van de muizen waren speciaal voor het experiment gefokt en genetisch zo gemanipuleerd dat ze een zeer hoge kans hadden om de ziekte van Alzheimer te krijgen. Maar al snel bleek dat dieren die van jongs af aan werden blootgesteld aan de elektromagnetische straling, net zo goed bleven presteren bij intelligentie- en geheugentests als hun soortgenoten die geen ‘Alzheimer-genen’ hadden. Oudere muizen die al aan Alzheimer gerelateerde mankementen vertoonden, knapten zelfs weer op toen hun kooi in de buurt van de telefoonantenne werd geplaatst. De resultaten van het experiment zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Alzheimer’s Disease. “Het zal nog wat tijd kosten om te bepalen door welke mechanismen dit positieve effect op het geheugen wordt veroorzaakt”, verklaart hoofdonderzoeker Gary Arendash op BBC News. “Maar één ding is duidelijk: de cognitieve voordelen op de lange termijn van de blootstelling aan elektromagnetische velden bestaan echt”, aldus Arendash. “We zagen die voordelen heel duidelijk bij de behandeling van zowel Alzheimer-muizen als gewone muizen.” De elektromagnetische velden hadden verder overigens geen invloed op de gezondheid van de muizen. Er werden volgens de wetenschappers geen tumoren gevonden in de hersenen van de dieren en ook hun andere organen functioneerden normaal. NU.nl 7 januari 10
Griepremmer Tamiflu is niet erg effectief
Oseltamivir, beter bekend als Tamiflu, is veel minder effectief dan altijd wordt aangenomen. Dat concludeerde een overzichtsartikel in het British Medical Journal vorige week. Beschikbare onderzoeksdata over de effectiviteit van Tamiflu zijn schaars en tegenstrijdig, aldus de auteurs, die werkzaam zijn bij de Cochrane Collaboration, het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en twee Australische universiteiten. In een begeleidend essay schrijft het British Medical Journal dat het overzichtsartikel „niet alleen twijfels oproept over de effectiviteit en veiligheid van Tamiflu, maar ook over het systeem om dit soort geneesmiddelen te evalueren, te reguleren en te promoten”. Tamiflu is in Nederland de gangbare virusremmer die wordt ingezet bij griep, zowel bij seizoensgriep als bij de Mexicaanse griep. Op advies van de Gezondheidsraad heeft de Nederlandse overheid zo’n 4,5 miljoen doses aangeschaft in de aanloop naar de huidige pandemie. De richtlijnen van Gezondheidsraad en RIVM melden dat Tamiflu griepbesmetting kan voorkomen, na besmetting de symptomen kan verminderen en het risico op complicaties verlaagt. Volgens de auteurs van het artikel zijn deze drie stellingen onvoldoende bewezen. Bij eerdere, vergelijkbare kritiek op Tamiflu verklaarde het RIVM dat er inderdaad weinig directe bewijzen zijn voor de werkzaamheid, maar het zag toch voldoende reden voor toepassing tegen de grieppandemie. Het nieuwe artikel stelt opnieuw dat Tamiflu geen bewezen preventief effect heeft en dat de symptoomreductie beperkt is. De verlaging van het risico op complicaties blijkt vooral te stoelen op acht ongepubliceerde studies. Een daarvan is de grootste studie die ooit naar Tamiflu is gedaan. Maar de hoofdauteur van die studie heeft al aan het British Medical Journal laten weten dat hij nooit aan deze studie heeft meegewerkt. De data die wel in vaktijdschriften zijn gepubliceerd, wijzen uit dat Tamiflu het risico op infecties van de lagere luchtwegen niet vermindert. De auteurs merken daarbij op dat de enige studie waaruit Tamiflu gunstig uit de bus kwam, gefinancierd was door Roche, de fabrikant van Tamiflu.
De auteurs stellen dat er veel meer en gedegen onderzoek nodig is om grootschalige inzet van Tamiflu te rechtvaardigen. NRC 16 december 09
Hoe meer mensen je kent, hoe beter het met je gaat
Een uitgebreid sociaal netwerk is van cruciaal belang voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid. Het maakt ons sterker en gelukkiger. Nog even en je zit weer aan het kerstdiner, omringd door familieleden en misschien zelfs vrienden en kennissen. Net als andere jaren worden alle gezonde leefstijlregels aan de laars gelapt. Je gaat waarschijnlijk weer te veel eten, te veel drinken, lui achterover leunen en laat naar bed. Maar hoe erg is dit? Wees gerust: het is helemaal geen probleem. Want alle bovengenoemde zonden worden goedgemaakt door het feit dat je een paar uur intensief doorbrengt met een aantal mensen. In wetenschappelijk jargon: een sociale groep. Mensen zijn sociale dieren. Contact met anderen is van wezenlijk belang voor ons welzijn. We hebben niet voor niets een superbrein waarmee we moeiteloos persoonlijke betrekkingen kunnen onderhouden met zo’n tweehonderd medemensen. Ter vergelijking: apen komen niet verder dan vijftig. Ooit dacht men dat het onderhouden van sociale contacten met veel mensen ongezond was omdat het vooral stress zou veroorzaken. Maar allerlei wetenschappelijke onderzoeken hebben de afgelopen decennia overtuigend aangetoond dat het juist van cruciaal belang is voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid. Mensen met stevig sociale netwerken worden minder gauw ziek, herstellen eerder, hebben minder stress en moeilijkheden, weten problemen beter op te lossen en herstellen sneller en beter van nare gebeurtenissen en tegenslagen in het leven. Sociale netwerken beschermen op latere leeftijd ook effectief tegen mentale aftakeling, eenzaamheid en depressie. Verder is in onderzoeken ook duidelijk geworden dat het goed is om verschillende sociale netwerken te onderhouden. Denk aan een aantal prettige vakgenoten en collega’s, een uitgebreide vriendenkring, een hechte familie, een aantal aardige buren, een groepje sport- of hobbymaatjes. Juist de diversiteit versterkt het effect van sociale netwerken. Want het betekent dat als het in de ene kring niet goed gaat, bijvoorbeeld op het werk, je nog steeds kunt rekenen op het begrip en de steun van een andere sociale kring, bijvoorbeeld je vrienden. Zo blijft je maximaal profiteren van je sociale contacten. Elsevier 18 december 09
Onderzoekers pleiten voor rennen op blote voeten
Rennen op hardloopschoenen zorgt voor meer druk op het heup-, enkel- en kniegewricht dan rennen op blote voeten. Oftewel, alle ingenieuze looptests bij de aanschaf van nieuwe schoenen hebben weinig zin: blootsvoets rennen is beter. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek waarover het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) donderdag heeft gepubliceerd. De onderzoekers hebben 68 gezonde mensen die elke week minstens 24 kilometer hardliepen, op een loopband gezet. Eerst liepen ze met doorsnee-hardloopschoenen en daarna op blote voeten. Tijdens het rennen analyseerden zij de beweging in de gewrichten en de kracht die de grond op het lichaam uitoefende. Daaruit bleek dat de druk op de gewrichten in vooral de heupen en de knie flink hoger was tijdens het rennen op hardloopschoenen. Volgens de wetenschappers komt dat waarschijnlijk doordat veel hardloopschoenen een verhoogde hiel hebben en een dikkere zool onder het middelste voetgedeelte. De onderzoekers pleiten voor de ontwikkeling van schoeisel dat de natuurlijke voetfunctie nabootst of stimuleert. Dat zou het doel van alle nieuwe schoenontwerpen moeten zijn, vinden zij. Elsevier 21 januari 10
Spek met eieren tijdens zwangerschap goed voor baby
Uit een recent onderzoek is gebleken dat spek met eieren bevorderlijk is voor de intelligentie van de baby als de vrouw zwanger is. Een chemische stof in varkensvlees en eieren helpt het brein te ontwikkelen. Londense wetenschappers ontdekten dat de stof choline baby's helpt om hersencellen te ontwikkelen, die te maken hebben met geheugen en het oproepen van herinneringen. De onderzoeken werden gedaan op babymuizen. "Deze studie bij muizen toont aan dat een cholinerijk dieet de ontwikkeling van de hersenen bij de foetus verandert," aldus een wetenschapper. Wel raadt professor Gerald Weissmann aan om niet te veel spek met eieren te gaan eten: "We gaan spek nu niet plots uitroepen tot gezonde voeding, maar deze studie doet ons wel opnieuw nadenken over wat we denken dat gezond is en wat niet. Dit bewijst nog maar eens dat een evenwichtige voeding voor de geboorte van vitaal belang is, het bepaalt de rest van het leven van een kind." HLN 6 januari 10
Extract paddenstoel tegen kanker
Een extract uit de wilde paddenstoel Cordyceps sinensis lijkt veelbelovende resultaten op te leveren in de strijd tegen meerdere kankersoorten. Een lage dosis van het extract zorgt ervoor dat cellen minder ongecontroleerd groeien en een hoge dosis heeft invloed op de klontering van kankercellen. Dat heeft een Brits onderzoeksteam van de universiteit van Nottingham onder leiding van biologe Cornelia de Moor ontdekt, zo staat woensdag op de internetpagina Natuurbericht.nl. Het team publiceert de opmerkelijke vondst deze maand in een internationaal wetenschappelijk tijdschrift. De paddenstoel groeit op de poppen van motten op de alpiene hoogvlakte van Tibet. De wilde paddenstoel staat in China al eeuwenlang bekend om de geneeskrachtige werking. In 1950 verschenen voor het eerst wetenschappelijke artikelen over de mogelijke werking tegen kanker. De paddenstoel verdween weer uit beeld, omdat het heel moeilijk was om aan grondstof te komen voor onderzoek. Het Britse onderzoeksteam is er nu in geslaagd een kunstmatig extract van de werkzame stof te maken, genaamd cordycepin. De onderzoekers hebben zowel met alleen cordycepin als met een combinatie van het extract en andere antikankermedicijnen proeven gedaan. De Moor denkt dat cordycepin een grondstof kan zijn voor een heel nieuwe generatie medicijnen tegen kanker. In Nederland groeit een nauw verwante soort van de Tibetaanse paddenstoel, de Cordyceps militaris ofwel rupsendoder. De rupsendoder gebruikt de poppen van nachtvlinders als voedingsbodem. Ook die paddenstoel zou geneeskrachtig zijn, maar daar is nog maar weinig onderzoek naar gedaan, ook al omdat de rupsendoder solitair groeit en het dus moeilijk is aan voldoende onderzoeksmateriaal te komen. De Cordyceps sinensis groeit in groepen en wordt in de lente volop verzameld. Handelaren betalen hoge prijzen voor de paddenstoel, die daardoor zeldzaam dreigt te worden. ANP 6 januari 10
Corrigerende tik toch niet zo fout?
De bewering dat een corrigerende tik psychologische schade bij kinderen zou veroorzaken, is niet langer houdbaar. Tot die conclusie komt Marjorie Gunnoe van het Amerikaanse Calvijn College naar aanleiding van haar onderzoek onder tieners. Uit haar onderzoek blijkt dat kinderen die tussen twee en zes jaar corrigerende tikken van hun ouders kregen het beter doen op school, meer vrijwilligerswerk verrichten en eerder een universitaire opleiding volgen dan hun leeftijdgenoten die nooit een tik kregen. De studie laat ook zien dat voortdurende slaag wel degelijk kan leiden tot gedragsproblemen. De hoogleraar psychologie aan het Reformatorische Calvijn College in Grand Rapids, Michigan (VS) werkt mee aan een groot bevolkingsonderzoek onder 2600 personen. Daarbij worden al deze personen, onder wie ook hun kinderen, elke drie jaar over de periode van de komende twintig jaar, geïnterviewd. De conclusie van prof. Gunnoe is gebaseerd op de eerste resultaten van interviews met 179 tieners. Volgens de hoogleraar psychologie kan door dit onderzoek de stelling dat het slaan van kinderen leidt tot gewelddadig gedrag en tot langdurige psychologische schade niet zondermeer standhouden. Op basis daarvan hebben veel landen wetten aangenomen die het slaan van kinderen verbieden. “Ook ik geloof dat slaan een gevaarlijk middel is, maar er zijn situaties die om dit gevaarlijke middel vragen”, aldus prof. Gunnoe. Veel media hebben de conclusies gemakshalve overtrokken. Op diverse plaatsen verschijnt het bericht met de bewering dat "kinderen die nooit een corrigerende tik krijgen, niet de zelfbeheersing en sociale vaardigheden ontwikkelen die nodig zijn om een succesvol leven te leiden". Marjorie Gunnoe zegt over de resultaten van het onderzoek, dat in Amerika nogal wat stof doet opwaaien, dat het niet is bedoeld als een groen licht voor ouders die hun kinderen een tik verkopen, maar als rood licht voor hen die een fysieke straf volledig willen bannen. Collega-psycholoog dr. Aric Sigman, auteur van The spoilt generation (De verwende generatie), is blij met deze uitkomsten en stelt dat ouders de vrijheid moeten hebben hun kinderen discipline bij te brengen op de manier die zij het beste achten. Katholiekgezin.nl 6 januari 10
Hersenbanen ontdekt die meespelen bij migraine
Onderzoekers van Harvard hebben onderzocht welke visuele paden in het brein verantwoordelijk zijn voor de overgevoeligheid voor licht bij mensen met migraine. Zij deden dit door blinde mensen bloot te stellen aan licht. Ook blinde mensen die geen beelden kunnen zien, maar wel licht, kunnen last hebben van overgevoeligheid voor licht, of zelfs fotofobie. Bij fotofobie kunnen mensen slecht tegen licht, of vinden ze het zelfs pijnlijk als er licht in hun ogen valt. De wetenschappers onderzochten 20 mensen die blind zijn en last hebben van migraine. De ene groep bestond uit mensen die helemaal blind zijn, in de andere groep zaten blinden die nog wel licht en donker kunnen waarnemen en daardoor ook een normaal slaap-waakritme kunnen hebben. De mensen die wel licht kunnen waarnemen, gaven aan dat zij meer last kregen van pijn als zij bloot werden gesteld aan licht. Met name blauwe en grijze lichten bleken de boosdoener. Bij deze mensen gaat het licht nog wel door de oogzenuw. Ook de netvliescellen die het eiwit melanopsin bevatten en ons helpen bij het slaap- en waakritme lijken hierbij een rol te spelen, omdat dit de enige lichtreceptoren zijn die deze blinde mensen nog hebben. De blinde mensen die geen licht konden waarnemen, gaven niet aan dat zij meer hoofdpijn kregen van het licht. Bij hen werken de zenuwcellen met melanopsin niet meer.Het onderzoek verschijnt in wetenschappelijk tijdschrift Nature Neuroscience. Gezondheidsnet 11 januari 10
Langdurige tv-kijkers overlijden eerder
Mensen die langer dan vier uur per dag voor de tv zitten, hebben een veel grotere kans om jong te overlijden dan personen die het aantal kijkuren beperken. Dat blijkt uit een dinsdag naar buiten gebracht Australisch onderzoek. Mensen die langer dan vier uur per dag tv kijken, hebben bijvoorbeeld 80 procent meer kans op hart- en vaatziekten dan personen die minder dan twee uur voor de buis zitten. Tijdens het zitten gebruikt het lichaam de spieren niet en verbruikt het geen suikers en vetten. Samentrekkingen van spieren zijn erg belangrijk voor het functioneren van het lichaam, zo blijkt uit meerdere studies. Wetenschappers hebben zes jaar lang de kijkgewoontes onderzocht van 8800 volwassen Australiërs. De mensen die het meest tv keken, gingen het snelst dood. Factoren als leeftijd, geslacht, gewicht en gewoontes als roken en wel of niet sporten zijn niet meegenomen in het onderzoek. Inwoners van Australië kijken gemiddeld drie uur per dag tv. Wetenschappers ontdekten dat zelfs mensen die regelmatig bewegen, mogelijk schade toebrengen aan hun lichaam door lange periodes te zitten. ''Wat uit de studie blijkt, is dat mensen naast regelmatig bewegen, lange zitperiodes moeten proberen te vermijden; of dat nu voor de tv is, tijdens het werk of in de auto'', aldus hoogleraar David Dunstan, die werkzaam is voor een diabetes- en hartinstituut in de zuidelijke stad Melbourne. ANP 12 januari 10
Mix van stam- en vetcellen nieuwste anti-rimpelmiddel
Een nieuwe techniek, op basis van stamcellen en eigen lichaamsvet, wordt genoemd als de nieuwe methode om op non-operatieve manier rimpels tegen te gaan. De behandeling staat nog wel in de kinderschoenen. Stamcellen zijn al een poos onderwerp van medisch onderzoek en maatschappelijk debat. De mogelijkheden van stamcellen zijn veelvuldig onderzocht, van het klonen van embryo’s tot het genezen van wonden. Nu worden stamcellen inmiddels ook ingezet in de strijd tegen rimpels. Het gaat om het laatste type non-operatieve facelift. Eigen lichaamsvet werd om die reden al eerder ingespoten in het gezicht en is ook al uitgegroeid tot grote antirimpel hit. Toch heeft deze behandeling zeker ook nadelen. Ongeveer de helft van de vetcellen overleeft de transplantatie bijvoorbeeld niet en sterf snel af. Hierdoor moeten er in eerste instantie meer vetcellen worden ingespoten wat een tijdelijk opgeblazen gezicht veroorzaakt, aldus de Daily Mail woensdag. De mix tussen stamcellen en vetcellen moet die nadelen verhelpen. Door de stamcellen kunnen de eigen vetcellen beter hechten in het gezicht en blijven deze ook leven na de transplantatie. Met de nieuwe techniek sterft maar 5 tot 10 procent van de vetcellen tijdens de transplantatie. Volgens dokter Aamer Khan, de eerste uitvoerende arts van de nieuwe techniek, is het geen gemakkelijke ingreep. Het is een lastige en daardoor kostbare behandeling. De stamcellift neemt in totaal zo'n 4 uur in beslag. NU.nl 13 januari 10
Je kan slaaptekort niet inhalen
Regelmatig uitslapen in het weekend om de tekorten van tijdens de week in te halen helpt niet, ontdekten wetenschappers. Een recente studie bestudeerde de effecten van slaaptekort op korte en lange termijn. Daaruit bleek dat degenen die één nacht te weinig slapen dit kunnen inhalen door vervolgens extra lang te slapen. Degenen die echter kampen met chronische tekorten, kunnen hun slaap niet op dezelfde manier inhalen. Hun toestand verslechterde elk uur dat ze wakker waren. Slaaptekort is niet alleen gevaarlijk omdat je concentratie daalt, waardoor je vaker fouten maakt en dit soms tot ernstige ongevallen leidt, dit heeft ook impact op de coördinatie van je lichaam. "We weten dat 24 uur wakker blijven dezelfde impact heeft op je rijprestaties als wanneer je dronken bent", aldus professor Daniel Cohen. Het uitgeruste gevoel dat je krijgt van uit te slapen is voornamelijk psychosomatisch, vaak omdat dit gepaard gaat met een vrij dagje. Mensen kunnen zich hersteld voelen wanneer ze wakker zijn, waardoor ze niet beseffen dat ze een chronisch tekort hebben. HLN 15 januari 10
Sporten halveert kans op depressie
Mensen die sporten, hebben de helft minder kans om een psychische stoornis te ontwikkelen dan mensen die dat niet doen. Als mensen eenmaal een psychische stoornis hebben, herstellen ze sneller als ze sporten. Dat concludeert het Trimbos-instituut in een studie die dinsdag is gepresenteerd. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid. Een van de aanbevelingen is dat de overheid meer subsidie uittrekt voor sportprogramma's voor groepen die gevoelig zijn voor psychische problemen. Het gaat dan bijvoorbeeld om depressies, angststoornissen zoals fobieën en alcoholverslavingen. Het onderzoek loopt sinds 1996. In de periode 1996-1999 werden zevenduizend willekeurig gekozen volwassen Nederlanders gevolgd. Diezelfde groep is nu weer onder de loep genomen. Het positieve effect van sporten is volgens de onderzoekers het best te zien bij patiënten die een angststoornis hebben. Mensen met een 'vers' psychisch probleem zijn na drie jaar anderhalf keer vaker hersteld van hun ziekte dan de patiënten die niet aan sport doen. Eén tot drie uur sporten per week is al genoeg om het positieve effect te bereiken, zeggen de onderzoekers. Novum 19 januari 10
Angst en trauma kunnen echt uit hersenen 'gewist' worden
Wie dacht dat de film 'Eternal sunshine of the spotless mind' op pure verzinsels was gestoeld, moet dat denkbeeld dringend herzien. Wetenschappers hebben namelijk een manier ontdekt om pijnlijke herinneringen, angst en zelfs trauma's permanent uit je hersenen te wissen. Zonder medicatie en 'gewoon' door het gebruik van bestaande therapieën, kunnen oorlogsveteranen of mensen die lijden aan een fobie weer een normaal leven leiden. Ook wie ten onder gaat aan liefdesverdriet, zoals in bovenstaande film, zou met de techniek geholpen kunnen worden. "Tijdens de levensloop van een herinnering, komen er punten waarop het mogelijk is om de herinnering blijvend te veranderen. Door de dynamiek van de herinneringen te achterhalen, kunnen we op lange termijn stoornissen veroorzaakt door herinneringen behandelen", legt Dr Daniella Schiller van de New York University uit in het vakblad Nature. Therapieën nu gaan er van uit dat herinneren permanent zijn, en enkel kunnen gewijzigd worden via 'uitroeiing', waarbij de patiënten geconditioneerd worden om bepaalde herinneringen te onderdrukken. Dat is geen waterdicht systeem: bij bepaalde omstandigheden kunnen de herinneringen toch weer boven komen en/of leiden tot andere psychologische problemen. Dat is onmogelijk bij de nieuwe techniek, die de herinneringen permanent zou uitwissen. Dat doe je door gebruik te maken van een tijdelijke 'zwakte' in de herinneringen. Op dat moment kan je de herinneringen 'openen' en compleet herschrijven, voor de hersenen het opnieuw 'opslaan'. Deze mogelijkheid begint zo'n tien minuten nadat de herinnering, en dus de pijn en de angst, werd opgeroepen. Dan heb je zo'n uur de tijd om de herinnering permanent te wijzigen, door nieuwe informatie in de oude herinnering te brengen. Als resultaat zou je de angstige reactie kunnen wegnemen. "Timing speelt een veel belangrijkere rol in de controle van angsten dan we voordien dachten", voegt mede-auteur Dr Elizabeth Phelps toe. HLN 25 januari 10
Stof in fruit helpt tegen leukemie
Apigenin, een stof die voorkomt in onder meer appels, druiven en peterselie, blijkt de groei van twee typen leukemiecellen tegen te gaan. De stof heeft echter een keerzijde: ze zou ook verantwoordelijk zijn voor het resistent worden van leukemiecellen tegen chemotherapie. Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van celbioloog Maikel Peppelenbosch van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Dat maakte het UMCG donderdag bekend. Volgens Peppelenbosch bewijst zijn ontdekking dat het eten van groente en fruit een beschermend effect heeft op het ontstaan van kanker. Apigenin zorgt ervoor dat leukemie minder snel groeit. ''Het vermindert namelijk de overlevingskansen van cellen in twee cellijnen die lijken op respectievelijk myeloïde en erythroïde leukemiecellen'', aldus de onderzoeker. Aan de andere kant vermindert apigenin het effect van het bekende chemotherapiemedicijn vincristine in leukemiecellen. De onderzoekers raden leukemiepatiënten af om grote hoeveelheden capsules met apigenin te slikken. ANP 28 januari 10
Waris Dirie opent campagne tegen vrouwenbesnijdenis
Het Oostenrijks-Somalische model Waris Dirie heeft in Berlijn het beginsignaal gegeven van een wereldwijde campagne tegen vrouwenbesnijdenis. Dat gebeurde in de aanloop naar de internationale dag tegen het fenomeen, die zaterdag aanstaande plaatsheeft, zo meldden Duitse media. Dirie, geboren in 1965 in Somalië als dochter van nomaden, is al jaren een boegbeeld van de strijd tegen verminking van de geslachtsorganen van vrouwen. Ze publiceerde in 1998 een boek (Nederlandse titel Mijn Woestijn), waarin ze uitvoerig ingaat op haar eigen besnijdenis. De Verenigde Naties benoemden haar tot speciale ambassadeur voor de afschaffing van vrouwenbesnijdenis. Het voormalige supermodel, dat sinds enkele jaren de Oostenrijkse nationaliteit heeft, figureert prominent op een campagneposter. De begeleidende tekst luidt „Nu nog de clitoris wegsnijden, en ze is perfect”. Er worden ook video’s gebruikt om de boodschap te verspreiden. Vrouwenbesnijdenis komt in veel landen voor, maar vooral in delen van Afrika en Azië. Jaarlijks worden naar schatting drie miljoen meisjes slachtoffer van deze vorm van verminking. In Nederland leven naar schatting 50.000 vrouwen uit landen waar vrouwenbesnijdenis veel voorkomt, zoals Somalië, Sudan, Egypte en Mali. Artsen treffen verminkte genitaliën aan bij ongeveer vier op de tien vrouwen uit deze groep. Telegraaf 4 februari 10
Buikvet als 'medicijn' na hartinfarct
Cardiologen van het Erasmus MC hebben ontdekt dat buikvet van mensen stamcellen bevat die het beschadigde hart kunnen repareren. Als die stamcellen snel na het infarct vanuit de buik naar het hart worden verplaatst, herstellen patiënten sneller en beter. Tot nu toe is de behandeling uitgevoerd op een eerste groep van 14 patiënten. Hun hart pompt beter dan wanneer ze de behandeling niet hadden ondergaan. De resultaten zijn zo veelbelovend dat de studie binnenkort wordt uitgebreid naar dertig andere centra in de wereld. Mensen die een hartinfarct hebben gehad, houden vaak gezondheidsproblemen. Bij een infarct raken bloedvaten beschadigd en sterft een deel van de hartspier af. Het hart pompt dan minder krachtig, waardoor patiënten sneller moe zijn. Ook ontwikkelen veel van deze patiënten hartritmestoornissen en lopen ze een groter risico op een nieuw infarct. Patiënten die binnen 24 uur na een infarct stamcellen, gefilterd uit hun eigen buikvet, krijgen ingespoten in hun hart, lijken die problemen in veel mindere mate te krijgen. Het is voor het eerst dat stamcellen uit buikvet worden gebruikt om patiënten te helpen. Stamcellen uit beenmerg worden al gebruikt voor verschillende medische toepassingen. In het beenmerg zitten echter te weinig relevante stamcellen voor de directe behandeling van hartinfarcten. Gezondheidsnet 4 februari 10
Lichaamsbeweging verbetert het geheugen en de leervaardigheid
Het is al lang bekend dat lichamelijke oefening als hardlopen gezond is voor het lichaam, maar nieuw onderzoek toont aan dat het ook de groei van nieuwe hersencellen stimuleert en het verbetert het geheugen en de vaardigheid om te leren. Wetenschappers hebben de effecten van hardlopen bij muizen bestudeerd. Het bleek dat al na een paar dagen hardlopen er nieuwe cellen werden aangemaakt in die delen van het brein die te maken hebben met geheugen en herinneren. De wetenschappers gebruikten twee groepen muizen. Eén van de groepen had een muizenrad in de kooi die de muizen op elk moment konden gebruiken, en de andere groep had dat niet. Alle muizen werden getraind om één van twee gekleurde vlakken op een computerscherm aan te raken met hun snuit. Eén van de vlakken leverde een beloning op (een klontje suiker) de andere niet. Vervolgens werd het geheugen en het leerproces van de muizen op de proef gesteld door hen testen te laten doen die op bepaalde manieren variaties waren op wat ze getraind hadden. Het bleek dat de muizen die regelmatig renden een veel beter en preciezer geheugen hadden en sneller leerden. Uit onderzoek op het hersenweefsel bleek dat de rennende muizen meer hersencellen hadden aangemaakt in een bepaald deel van de hippocampus, wat één van de weinige gebieden in het volwassen brein is waar nog nieuwe cellen kunnen worden aangemaakt. Deze studies borduren voort op eerder werk dat aantoont dat lichaamsbeweging het brein gezond houdt door vergroting van de synaptische plasticiteit en door de hersenen te stimuleren nieuwe cellen te produceren, een proces dat neurogenese wordt genoemd. Uit eerdere studies is al gebleken dat patiënten die lijden aan depressie een relatief lage neurogenese hebben. De neurogenese verbetert echter wanneer ze meer aan lichaamsbeweging gaan doen. De onderzoekers weten niet zeker waarom lichamelijke activiteit de hersenen stimuleert nieuwe cellen aan te maken, maar men vermoedt dat het ligt aan de betere doorbloeding van het lichaam (en dus ook de hersenen) tijdens beweging, of het heeft te maken met het feit dat lichaamsbeweging het niveau van bepaalde hormonen verhoogt. Het zou ook kunnen liggen aan de verlaging van het niveau van het hormoon cortisol, wat geassocieerd wordt met stress. Tiouw.com 5 februari 10
Hulp bepleit bij zelfdoding 70-plussers
Alle Nederlanders boven de 70 die het leven moe zijn, moeten met professionele hulp een einde aan hun leven kunnen maken. De initiatiefgroep Uit Vrije Wil wil dat via een burgerinitiatief bereiken. De groep bestaat onder anderen uit oud-politici Hedy d’Ancona, Frits Bolkestein en Jan Terlouw, cabaretier Paul van Vliet, de juristen Eugène Sutorius en Jit Peters, en hersenwetenschapper Dick Swaab. Oprichter is Yvonne van Baarle, oud-secretaris van de Raad voor de Kunst. Ze hebben 40.000 steunbetuigingen nodig om het onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen. De discussie over hulp bij zelfdoding loopt al jaren. Rechtsgeleerde Huib Drion stelde in 1991 voor ouderen een middel (de ‘Pil van Drion’) te geven waarmee ze „op aanvaardbare wijze” kunnen sterven als ze dat willen. De initiatiefgroep denkt dat deze wens breed leeft. Naar schatting 400 ouderen per jaar plegen zelfmoord. De groep wil een einde aan de strafbaarheid van hulp bij zelfdoding. Nu is het verboden instructies te geven, te helpen, de regie over te nemen of ‘sturend aanwezig’ te zijn. Voor een aantal van deze taken zou er juist professionele hulpverlening moeten komen. Daarbij wordt niet gedacht aan artsen, maar aan verpleegkundigen, psychologen of geestelijk verzorgers die hiervoor opgeleid en gecertificeerd zijn. Zij zouden de vraag om stervenshulp moeten controleren door een serie gesprekken met de oudere. Pas na een bevestigende second opinion van een tweede hulpverlener kunnen de dodelijke middelen worden verstrekt. De hulpverlener ziet er op toe dat de oudere deze zelf inneemt. Tevoren controleert hij of het verzoek authentiek, consistent en invoelbaar is en de patiënt wilsbekwaam. Daarbij wordt bezien of er geen sprake is van een impuls, een depressie of een symptoom van een ziekte die kan worden verholpen, en of de consequenties voor de nabestaanden zijn afgewogen. Heeft de oudere zijn leven beëindigd, dan verantwoordt de hulpverlener zich in een verslag aan de gemeentelijk lijkschouwer. De stervenshulp zou moeten worden voorbehouden aan Nederlandse staatsburgers. NRC 8 februari 10
Meer kans op kanker door twee frisdrankjes per week
Mensen die minstens twee suikerhoudende frisdranken per week drinken, lopen bijna dubbel zo veel risico op een dodelijke vorm van pancreaskanker, aldus wetenschappers. Uit een 14-jarige studie bij meer dan 60.000 mannen en vrouwen in Singapore blijkt dat twee calorierijke drankjes per week het risico op pancreaskanker met 87 procent doet verhogen. De wetenschappers die dit ontdekten weten niet of de frisdranken de oorzaak zijn of dat dat mensen die dit drinken vaker een ongezonde levensstijl hebben, wat het risico op kanker vergroot. Andere studies toonden aan dat frisdrank zorgt voor een stijging in de bloedsuikerspiegel wat de pancreas onder extra druk zet. Experts zeggen dat hoe meer suiker je opneemt, hoe meer je bloedsuikerspiegel stijgt wat maakt dat de pancreas harder moet werken. Dit kan de groei van het orgaan stimuleren en tot kanker leiden. Pancreaskanker is de 11de meest voorkomende kanker in Groot-Brittannië, maar één van de dodelijkste vormen van deze ziekte. Roken is de grootste oorzaak ervan. Mensen met diabetes lopen ook meer risico, net als degenen met obesitas. Artsen waarschuwen dat zeker vrouwen niet te veel frisdrank mogen consumeren, omdat het hun botten zwakker maakt, waarschijnlijk komt dit door fosforzuur in cola. HLN 8 februari 10
Rook in sofa lijkt schadelijk
Sigarettenrook die blijft hangen in gordijnen, kleren, autobanken, ja zelfs rook die neerslaat op glas en plastic en metalen oppervlakken, stinkt niet alleen, maar is ook ongezond. Waarschijnlijk. Vooral voor kleine kinderen. Derdehandsrook. Sinds vorig jaar heeft het neergeslagen gif uit sigarettenrook een naam. Het begrip is een jaar geleden geïntroduceerd door Amerikaanse kinderartsen, gezondheidsonderzoekers en psychologen. Eerstehandsrook is rook van de sigaret die iemand zelf rookt. Tweedehandsrook is rook van andermans sigaret op het moment dat de sigaret brandt. Vaststaat dat eerste- en tweedehandsrook schadelijk zijn. Van derdehandsrook is dat niet aangetoond. Amerikaanse onderzoekers hebben aangetoond dat derdehandsrook meer is dan alleen de weer vrijkomende stoffen uit neergeslagen sigarettenrook. De moleculen uit de sigaret kunnen reageren met moleculen uit de lucht. Daarbij ontstaat nieuw gevaar. Nicotine reageert makkelijk met HNO2 (salpeterigzuur) in verontreinigde lucht tot kankerverwekkende nitrosaminen. De studie is gepubliceerd in de early edition van de Proceedings of the National Academy of Sciences. De onderzoekers maten de nitrosaminen bijvoorbeeld in auto’s van rokers, maar ook in laboratoriumexperimenten lieten ze de reactie plaatsvinden aan op katoen neergeslagen sigarettenrook. De suggestie is duidelijk: het niet alleen onverstandig om te roken in de nabijheid van kinderen, het is ook onverstandig om te roken in ruimten waar ook wel kinderen komen. In de Verenigde Staten gaan er daarom stemmen op om een wet te maken die het roken in eigen huis verbiedt. NRC 10 februari 10
‘Internet verandert menselijk brein’
Studenten kunnen zich niet meer concentreren op het lezen van een studieboek omdat hun hersenen gewend zijn geraakt aan het gebruik van internet, zeggen experts. Op het web worden gebruikers aangespoord om veel tussen verschillende sites heen-enweer te klikken, terwijl bij een traditioneel boek alle informatie uit één bron komt. Een meerderheid van de studenten zou niet meer in staat zijn ‘lineair’ te denken, omdat hun hersenen gewend zijn geraakt om ‘associatief’ te denken door het gebruik van internet. Dat wordt beweerd in de laatste aflevering van een serie BBC-documentaires over de impact van internet op het menselijke brein meldt de Daily Telegraph. Uit onderzoek onder 100 vrijwilligers bleek dat de meeste 12 tot 18-jarigen veel efficiënter met internet om kunnen gaan dan hun ouders. Bij het beantwoorden van een aantal vragen op een computer bekeken de jongeren de helft van het aantal pagina’s voor ze hun antwoord gaven. Bovendien bekeken de ouderen de informatie zes keer langer. Volgens professor David Nicholas van de universiteit van Londen, die meewerkte aan het onderzoek, heeft het wereldwijde web, waarop alles eindeloos aan elkaar doorgelinkt wordt, iets veranderd in de manier waarop hersenen van jongeren werken. Ze denken 'associatief' bij het vergaren van informatie en kunnen niet goed informatie uit één enkele lange bron halen. “De grootste verassing was de mate waarop jongeren van hot naar her springen over het web,” aldus Nicholas. “Ze gaan van site naar site, bekijken één of twee pagina’s, en gaan weer naar de volgende. Niemand blijft lang op één site.” De laatste aflevering van ‘The Virtual Revolution’ wordt op zaterdag 20 februari uitgezonden op BBC2. Telegraaf 11 februari 10
Maya: ‘Wereld vergaat niet in 2012′
Mexicaanse onderzoekers reizen in maart naar het zuiden van Mexico en Guatemala om daar met Maya-priesters te spreken over de manier waarop de westerse wereld de voorspelling van de Maya’s heeft geïnterpreteerd en de gevolgen daarvan. De boodschap dat de wereld volgens de Maya-kalender in 2012 vergaat, is namelijk fout. Jose Huchim – een Mexicaanse archeoloog en Maya – is niet te spreken over de manier waarop de westerse wereld de voorspellingen van de Maya’s de wereld in heeft geholpen. Met name de Amerikaanse kaskraker 2012 is hem een doorn in het oog. In de film wordt verwezen naar de kalender die de Maya’s in een steen graveerden. De kalender stopt op 21 december 2012 en dat zou niet voor niets zijn. Volgens de westerse interpretatie zou dan namelijk de wereld vergaan. Huchim kan er niet om lachen. “In de gedachten van de Maya’s is het slechts een cyclische periode die tot een einde komt,” legt hij uit. “De Maya’s zagen het nooit als een catastrofale datum. Het is zorgwekkend dat zij (de westerlingen, red.) een andere betekenis aan de visie van ons Maya’s geven.” Huchim vertrekt in maart met enkele collega’s om het gesprek met de Maya-priesters aan te gaan. Ook de angst dat de westerse interpretatie door sektes wordt aangegrepen om hun macht en ledenaantal te doen uitbreiden, komt dan aan bod. “Er zijn recente voorbeelden waarbij sektes zoiets gebruiken om aan te zetten tot collectieve zelfmoorden,” vertelt onderzoeker Guillermo Bernal van het Centrum voor Mayastudies aan de Mexicaanse universiteit. De experts hopen dat de religieuze leiders van de Maya’s kunnen helpen om de ware betekenis van de kalender aan anderen uit te leggen. De onderzoekers benadrukken dat de westerse interpretatie van de kalender heel ver van het gedachtegoed van de Maya’s afstaat. “Helaas verspreidt de technologie deze ideeën sneller dan het echte gedachtegoed van de Maya’s.” In Mexico wonen nog zo’n anderhalf miljoen Maya’s. In Guatemala vormen afstammelingen van de Maya’s zo’n veertig procent van de bevolking. Geen enkele westerse interpretatie doet recht aan wat hun voorouders ooit bedoelden. De Maya’s creëerden de kalender om belangrijke gebeurtenissen en data in hun verleden en toekomst te kunnen markeren. De kalender bestaat uit dertien cycli van 144.000 dagen. De laatste dag is 21 december 2012. “Wat de Maya’s voor die datum echt voorspelden, was dat er een god op aarde zou komen, maar ze vermeldden niet dat de aarde zou vergaan.” Scientias.nl 11 februari 10
10 redenen waarom je water moet drinken:
Iedereen weet het eigenlijk wel, water is goed voor je. Maar toch drinken we te weinig water. Mijn opa zei altijd: “Water…dat is voor de konijnen”. We grijpen al snel naar een sapje of een colaatje. Niet goed. Het is veel beter om altijd water te drinken. Hieronder de redenen waarom je water moet drinken:
1. Je valt ervan af. Water is de beste manier om af te vallen. Ten eerste vervangt het de slechte
drankjes, zoals cola en vruchtensap. Ten tweede zorgt het voor een vol gevoel. Drink maar eens
een glas water, wanneer je honger hebt. Je zult merken dat het hongergevoel weg is. Bovendien
bevat water geen calorieën, suikers of koolhydraten.
2. Het is Goedkoop. Een liter kraanwater kost in Nederland 0,12 cent. Een liter cola kost 1,50
euro. Tel uit je winst.
3. Spaart ruimte uit in de koelkast. Volgepropte koelkasten. Een veelvoorkomend probleem. Al
die PET-flessen, die zoveel ruimte innemen. Hier ben je vanaf, wanneer je alleen (of meer) water
drinkt. Heb je meer ruimte voor lekkere dingen.
4. Het geeft je energie. Van weinig vocht in je lichaam ga je je slap voelen. Je wordt duizelig. Je
wordt slaperig. Water zorgt ervoor dat je niet uitdroogt. Je gaat je dus fit voelen door water te
drinken.
5. Hoofdpijn gaat weg. Een symptoom van uitdroging is hoofdpijn. Het helpt dus vaak om
water te drinken, wanneer je hoofdpijn hebt.
6. Zuivert de huid. Wanneer je een tijd lang, veel water drinkt zal je huid er zuiverder van worden en er gezonder uitzien.
7. Goed voor je hart. Veel water drinken verlaagt de kans op een hartaanval. Een zesjarige studie heeft aangetoond dat
mensen die meer dan 5 glazen water per dag drinken, 41% minder kans hebben op een hartaanval dan mensen die minder dan 2
glazen drinken.
8. Goed voor de spijsvertering. Onze spijsvertering heeft water nodig om goed te functioneren. Water zorgt voor de afvoer van
giftige stoffen uit de maag.
9. Ontgift je lichaam. Water helpt het lichaam met de afvoer van afvalstoffen en gif.
10.Verbetert je uithoudingsvermogen. Last but not least. Ga je binnenkort sporten? Probeer van te voren eens flink wat water
te drinken. Niet teveel, dan ga je klotsen. Maar je zult merken dat je veel langer kan doorgaan.
Hebben jullie nog meer redenen? Laat het me weten. Het zijn in ieder geval genoeg redenen om er een gewoonte van te maken.
Lifehackblog.nl 4 maart 10
In de kijker…
Mooi initiatief : Yummm! Concepts BV voor gezonde snacks en drankjes.
Lees verder op: http://www.enviu.org/?ac=wow%21projects-29-1
Nog zo’n mooi initiatief: Good Food in duurzame ‘take-away’ restaurants.
Lees verder op: http://www.enviu.org/?ac=project+detail-105-1&psum=119
Leuke spreuken
Koorts verdrijft ziekten, zoals hartstocht luiheid verdrijft. De lach maakt een eind aan huilen, zoals kracht een eind maakt aan zwakte. Anoniem
Als je een waardig mens ontmoet, tracht hem dan na te volgen. Als je een onwaardig mens tegenkomt, beproef dan jezelf! Confusius
Heft men de blik omhoog, dan ziet men geen grenzen. Anoniem
Relevante websites
Onderstaande websites voorzien u van uitgebreide en breed georiënteerde informatie over vanalles dat te maken heeft met lichamelijke en geestelijk gezondheid. Zeer nuttige en actuele informatie. Lees en oordeel zelf!
http://www.johnvirapen.com/
http://www.lynnemctaggart.com/
http://www.greggbraden.com/
www.nutrilite.com; www.artistry.com; www.mannavita.be; www.drome-provencale.com; www.hildegardvonbingen.at; www.hildegard.de; www.haa2ooh.be.
Ga nooit zelf dokteren en laat altijd eerst een arts een diagnose stellen.
Gezondheidsproducten
Indien u wenst kunt u via mij ook gezondheidsproducten van diverse kwaliteitsmerken bestellen, tegen gereduceerde prijs. De voornaamste productcategorieën waaraan u mag denken zijn:
- Voedingssupplementen en bijenproducten;
- Persoonlijke (huid)verzorgingsproducten;
- Etherische oliën en hydrolaten;
- Plantenextracten en fyto-aromatische complexen;
- Plantaardige massage oliën;
- Speciale cosmetica en geuren.
De producten hebben met elkaar gemeen dat ze de gezondheid en het welzijn van mensen ondersteunen of verbeteren. Alle producten zijn milieuvriendelijk tot biologisch geproduceerd. Daarnaast zijn ze ook maatschappelijk zo verantwoord mogelijk geproduceerd. Veel van deze producten hebben een 100% tevredenheidsgarantie. De producten zijn niet op voorraad en hebben een leveringstermijn van enkele werkdagen. Cliënten mogen rekenen op 5% tot 10% korting op alle producten, afhankelijk van de kwantiteit.
http://www.amway.be/
Samenstelling: Jeroen van Rooij. Met speciale dank aan de medewerkers van de NRB die mij regelmatig van interessante nieuwsberichten voorzien.
De volgende nieuwsbrief verschijnt rond 21 juni.
Turnhout, 21 maart 2010
Hierbij ontvangt u mijn zesde nieuwsbrief. Vandaag, 21 maart, is het de voorjaarsdag-en-nachtevening. Dit is de feestdag van de Germaanse godin Ostara, zij hangt nauw samen met het paasfeest. Haar dier is de vruchtbare haas en haar symbool is het ei. Zo, nu weet u gelijk waar de paashaas en zijn eieren vandaan komen en het Engelse woord ‘easter’ (Pasen).
Ik ga u, zoals altijd, voorzien van diverse informatie betreffende gezondheid in de ruimste betekenis van het woord en probeer vooral leuk en boeiend nieuws onder uw aandacht te brengen. Voor het serieuzere werk heb ik weer een aantal interessante websites voor u uitgezocht. Mijn eigen website http://www.jvanrooij.be/ heeft in januari de zoveelste update gekregen.
Ik maak hierbij ook alvast van de gelegenheid gebruik om u een fijne paasvakantie toe te wensen.
Veel leesplezier!
Jeroen van Rooij
Health coach & HR coach
Inhoud
1. Evenementen
2. Voor u geknipt
3. In de kijker…
4. Leuke spreuken
5. Relevante websites
6. Gezondheidsproducten
Evenementen
Lezingen JvR
Al mijn lezingen en speciale activiteiten voor de komende maanden kunt u vinden op www.jvanrooij.be/activiteiten.php
Krill olie, de nieuwe omega 3
Natuurlijk hulpmiddel bij ADHD, menopauze, gewrichtsklachten, hoge bloeddruk, ontstekingen, cholesterol e.a.
Lezing door : Dr. Lanoye
Datum : dinsdag 23 maart 2010
Tijdstip : 19.30 tot 22.00 u, met korte pauze
Plaats : Bioshop Turnhout, Paterstraat 88
Organisator : http://www.bioshop-turnhout.be/
Wees er op tijd bij, want het is absoluut de moeite waard!
Voor de vele activiteiten van de Vlaamse Liga tegen Kanker, Stichting VELT en Natuurpunt verwijs ik u graag naar de websites http://vlk.be/agenda, http://www.velt.be/Joomla/index.php?option=com_beweegtkalender&Itemid=296 en http://www.natuurpunt.be/nl/activiteitenoverzicht.aspx
Voor u geknipt
Onderstaande artikelen komen uit diverse kranten, tijdschriften en websites en belichten het begrip ‘gezondheid’ op een unieke of ludieke manier. Dit vanuit de complementaire gezondheidszorg, zowel als vanuit de reguliere.
Voor alle duidelijkheid: ik neem met het plaatsen van deze artikelen geen specifiek standpunt in. Lees en oordeel zelf maar.
Nanochirurgie, de volgende medische grens
Het is zeer goed mogelijk dat binnen tien jaar nanorobots werk van chirurgen over gaan nemen. De huidige technologie is daartoe in staat en meerdere wetenschappers doen hier uitgebreid onderzoek naar. Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt aan een nanorobot die niet-invasieve chirurgische ingrepen kan uitvoeren op kanker. De robot is in staat nauwkeuriger te werken dan wat mogelijk is met de huidige chirurgische procedures. Nauwkeurigheid is het belangrijkste aspect van een chirurgische ingreep. De instrumenten van een chirurg komen niet binnen een millimeter van een tumor. De nanorobot is daarentegen in staat tot op de nanometer (=0,000001 millimeter!) nauwkeurig een beeld te vormen van zijn doel. Hierdoor stelt het de chirurg in staat dingen te zien, die hij met het blote oog nooit zou hebben kunnen waarnemen. Vervolgens is de nanorobot in staat om met behulp van die nauwkeurigheid te gaan snijden. De robot zou ook gebruikt kunnen worden om zeer kleine huidmonsters te nemen voor pathologisch of diagnostisch onderzoek. Ook zou het in staat kunnen zijn om medicatie of andere vloeistoffen op de meest effectieve plek in het lichaam te injecteren om een tumor te vernietigen. Nanorobots bestaan uit sensoren en aandrijvers gemaakt van nanomaterialen, zoals synthetische zink oxide, kwarts en goud, die op nanoschaal bijzondere eigenschappen hebben. Mechanische kracht zorgt ervoor dat de nanomaterialen elektrische energie opwekken waardoor de sensoren en aandrijvers gaan werken waardoor de robot kan kijken en bewegen. De nanorobot is tot op zekere hoogte in staat om zelfstandig te werken, maar er zal altijd een chirurg aanwezig moeten zijn bij de operatie om de procedure te overzien en om eventueel in te grijpen wanneer dat nodig is. Trouw.com 30 december 09
Hormoon laat mensen te veel eten
Hoe meer van het hormoon ghreline je in je bloed hebt, hoe meer honger je voelt. Maar nu blijkt dat het ook zorgt dat je je beter voelt als je eet. Ook wanneer je eigenlijk al genoeg hebt gegeten.
Onderzoekers van UT Southwestern Medical Centre deden onderzoek naar dit hongerhormoon bij muizen. Wanneer de beestjes ghreline toegediend kregen bij het eten van een vet maal, wilden ze graag in de ruimte blijven waar ze dat eten hadden gevonden. Ook als het eten al op was. Door het hongerhormoon associeerden ze het eten met fijne gevoelens. Muizen die het hormoon niet toegediend kregen bij het eten, waren net zo lief in andere ruimtes waar gewone muizenkorrels waren aangeboden. Zij hadden die sterke associatie niet. De knaagdieren die ghreline kregen, bleven ook veel langer proberen om extra eten te krijgen. Volgens de onderzoekers kan dit proces verklaren waarom sommige mensen toch nog een calorierijk toetje willen eten, ook al zitten ze allang vol van het hoofdgerecht. Gezondheidsnet 28 december 09
Vuil is goed voor kinderen
Vuil is goed voor kinderen. Zij mogen best wel eens smerig worden, aldus Amerikaanse wetenschappers. Als je te schoon bent, vermindert dat het vermogen van de huid zichzelf te herstellen. Normale bacteriën die op de huid leven, brengen een kettingreactie teweeg, die helpt een ontsteking te voorkomen als we gewond raken. Zij temperen overactieve reacties van het immuunsysteem, die sneetjes en schrammen laten zwellen. De stafylokok-bacteriën blokkeren een vitale stap in een reeks gebeurtenissen die tot een ontsteking leiden, concludeerden deskundigen van de Universiteit van Californië in San Diego. Zij publiceerden hun bevindingen in de online-editie van Nature Medicine. Volgens deskundigen levert het onderzoek een verklaring voor de zogenoemde hygiëne-hypothese, die stelt dat blootstelling aan bacteriën in de vroege kinderjaren het lichaam wapent tegen allergieën. De obsessie met reinheid zou zelfs een oorzaak zijn voor de recente stijging van allergieën in ontwikkelde landen, meldde de Britse omroep BBC maandag. ANP 23 november 09
Stress even slecht als roken voor baby
Een volledige baan met veel stress is even slecht voor een ongeboren baby als roken tijdens de zwangerschap. Kinderen van moeders die meer dan 32 uur per week werken met veel stress, zijn gemiddeld 159 gram lichter bij de geboorte en dat komt overeen met het roken van zes tot zeven sigaretten per dag tijdens de zwangerschap. Dat heeft sociaal geneeskundige Tanje Vrijkotte van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam ontdekt in een onderzoek naar de ontwikkeling van duizenden Amsterdamse kinderen. Roken is altijd de belangrijkste oorzaak voor een laag geboortegewicht genoemd, maar moet die eerste plaats nu gaan delen met stressvol werk van de moeder, stelt Vrijkotte. Vrouwen die veel stress hebben op hun werk, maken het stresshormoon cortisol aan en dat komt in de placenta terecht. Daar beïnvloedt het hormoon de ontwikkeling van de foetus, zeker tijdens de eerste maanden als alle organen worden aangelegd. De meeste aanstaande moeders nemen pas kort voor de bevalling verlof op, maar nu blijkt dat zij ook in de eerste maanden al beter minder stressvol werk kunnen gaan doen. Een laag geboortegewicht kan voor veel ontwikkelingsproblemen zorgen. ANP 26 november 09
Kunstmatig varkensvlees gekweekt
Onderzoekers van de Technische Universiteit van Eindhoven hebben voor het eerst kunstmatig
varkensvlees geproduceerd uit stamcellen van een levend varken. De wetenschappers maakten bij het kweken van het vlees gebruik van uit varkens geïsoleerde myoblasten. Dat zijn cellen die ervoor zorgen dat beschadigd spierweefsel zich weer herstelt. De myoblasten werden door de onderzoekers op een kweekje gezet met voedingsstoffen uit het bloed van dierlijke foetussen. Al snel begonnen de cellen zich te vermenigvuldigen en ontstond er een stukje kunstmatig spierweefsel, zo meldt nieuwswebsite Physorg.com. De gekweekte stukjes vlees zijn slechts een anderhalve centimeter bij een halve centimeter groot. Ook zit er volgens de wetenschappers nog weinig smaak aan. Maar het experiment is mogelijk de eerste stap naar het kweken van kunstmatig vlees dat geschikt is voor consumptie. “Het doel van het onderzoek is om ervoor te zorgen dat dit kunstmatige weefsel in de toekomst hetzelfde uiterlijk, dezelfde smaak en dezelfde kleur krijgt als gewoon vlees”, verklaart hoofdonderzoeker Mark Post van de Technische Universiteit Eindhoven in een interview met BBC World Service. De productie van kunstmatig vlees zou volgens Post het houden van grote aantallen varkens op den duur overbodig kunnen maken. "Je hoeft geen dieren te doden om stamcellen uit hun lichaam te halen. Maar belangrijker nog: je hoeft geen varkens meer te houden in onnatuurlijke omstandigheden." Post verwacht dat consumenten uiteindelijk geen moeite zullen hebben met het eten van kunstmatig vlees. “Mensen zullen eerst misschien wantrouwend zijn wat betreft vlees uit een laboratorium, maar ik denk dat ze het product uiteindelijk zullen accepteren als de prijs en de smaak goed is”, zo verklaart hij. NU.nl 2 december 09
15 praktijkvoorbeelden van biomimicry
Biomimicry: De praktijk van het ontwikkelen van menselijke technologieën geïnspireerd door de natuur. Biomimicry (ook bekend als Biomimetica of Bionics) is in principe biologisch geïnspireerde technologie. De kern van het idee is dat moeder natuur uit noodzaak zeer vindingrijk is en reeds vele problemen heeft opgelost waar wij nog mee worstelen. Dieren, planten en microben zijn de volmaakte ingenieurs. Zij hebben reeds uitgevonden wat werkt, wat geschikt is en nog belangrijker, wat hier op aarde kan voortbestaan. Dat is het belangrijkste van biomimicry: Na 3.8 biljoen jaren van ervaring en ontwikkeling, zijn mislukkingen fossielen en wat ons omringt is het geheim van het overleven. Hieronder vind je informatie over de 15 meest bekende biomimicry designs.
1. Velcro/ klittenband
Het meest bekende voorbeeld van biomimicry was de uitvinding van Velcro oftewel klittenband.
Klittenband is een uitvinding van de Zwitser Georges de Mestral. Hij komt in 1941 op het idee,
nadat hij zich verbaast hoe moeilijk hij klitten uit zijn kleding en uit de vacht van zijn hond krijgt,
die zich daar hebben verzameld tijdens hun dagelijkse wandeling. Hij ontdekt dat klitten zijn
overdekt met kleine haakjes, waarmee ze zich in de kleding en de vacht vastgrijpen. De Mestral ziet
de mogelijkheden en ontwikkelt het sluitingssysteem dat hij in 1951 in Zwitserland patenteert.
Patenten in diverse andere landen volgen, waaronder in 1955 in de Verenigde Staten.
2. Passieve koeling
Het klimaatbeheersingssysteem van de Eastgate gebouw in Harare, Zimbabwe is geïnspireerd door termietenheuvels.
Klimaatbeheersing is vooral van belang voor sommige Afrikaanse termietensoorten die voor hun voedselvoorziening afhankelijk zijn van een schimmel die alleen rond 30°C gedijt. Deze termieten maken in hun termietenheuvels gebruik van de volgende duurzame koelmethoden:
• Natuurlijke ventilatie: `s-nachts wordt via openingen in de toren warme lucht afgevoerd en koude lucht aangezogen;
overdag wordt overdadige warmte op soortgelijke wijze afgevoerd;
• Koudbuffering in het constructiemateriaal;
• Benutting van natuurlijke koudbronnen: gebruik van koel (grond)water;
• Verdampingskoeling;
• Isolatie: de constructie heeft een hoge isolatiewaarde;
• Intelligente regeling: termieten zijn voortdurend bezig met openen en sluiten van ventilatieopeningen, gericht op het handhaven van een optimale temperatuur. Het zijn deze principes die geïmplementeerd zijn in de Eastgate Centre in Harare (1995). Klimatisering van dit gebouw vergt slechts 10% energie ten opzichte van de situatie met volledige airconditioning. Bij de bouw is M$3.5 bespaard op installatiekosten
(10% van de totale bouwkosten). De principes zijn inmiddels ook in andere gebouwen in de regio toegepast, o.a. van Harare International School (in 2002).
3. Gekko tape
Heb je ooit willen lopen over muren en/ of plafonds? Dan is gekko tape misschien de manier om het te doen. Dit materiaal bootst na hoe gekko’s aan muren blijven plakken. Gekko’s kunnen op de meest steile en gladde oppervlaktes met gemak lopen en zelfs met 1 poot blijven hangen aan glas. Hun geheim bestaat uit miljoenen
flexibele keratine haartjes onder elke poot. Door elk haartje (in wisselwerking met het onderliggende oppervlakte) worden vanderwaalskrachten uitgeoefend. Hoewel de aantrekkingskracht van elk haartje minuscuul is, is het totale effect van de miljoenen haartjes voldoende om deze reptielen ondersteboven te laten bungelen van oppervlaktes. Dit soort materialen zouden van enorme waarde kunnen zijn bijvoorbeeld in de ruimtevaart. Helaas wordt het nog niet toegepast in de ruimtevaart. Schijnbaar is het lastig om te produceren en het is niet erg praktisch. De tape gaat namelijk niet erg lang mee.
4. Bultrug windturbines
Geïnspireerd door de flippers van Bultrug walvissen heeft bedrijf WhalePower windturbines verder ontwikkeld. WhalePower heeft namelijk wieken (oftewel rotorbladen) ontwikkeld met hobbels (zogenaamde tubercles) erop die de efficiëntie kunnen verhogen in bijvoorbeeld waterpompen, ventilatoren, afzuigers en dergelijke apparatuur. In vergelijking met normale egale flippers hebben de hobbelige flippers van Bultruggen 32% minder weerstand en 8% meer lift (dus meer opwaartse en/ of voorwaartse kracht) tijdens het bewegen in lucht of water. Het uitrusten van windturbines met deze technologie kan de efficiëntie van energieopwekking
worden verhoogd met 20%. Hierdoor kan energieopwekking met behulp van windkracht rendabeler worden en dus ook een volwaardige concurrent voor andere duurzame bronnen zoals zonne-energie en/ of waterkracht.
5. Het lotus effect: hydrofobie
De oppervlakte van een lotusblad is hobbelig en zeer waterafstotend. Omdat het water(druppel) niet blijft “plakken” neemt dit ook alle verontreinigingen mee terwijl deze naar beneden stroomt. Het lotusblad is dus zelfreinigend. Onderzoekers hebben manieren gevonden om oppervlaktes van kunststoffen en metalen chemisch te bewerken om dit effect na te bootsen. De toepassingsmogelijkheden zijn enorm. Ruitenwissers bijvoorbeeld of het wassen van auto’s en andere oppervlaktes zullen niet meer nodig zijn. General Electric is bezig met het ontwikkelen van een coating voor commerciële toepassingen.
6. Zelf helende plastics
Net zoals wonden op ons lichaam zichzelf helen hebben onderzoekers plastics uitgevonden die zichzelf kunnen repareren bij schade of stress. Deze kunststoffen bestaan als het ware uit holle vezels die opgevuld zijn met vloeibare epoxyhars die eruit stroomt wanneer het materiaal onder veel stress komt of beschadigd raakt. Het “korstje” dat daarna ontstaat wordt dan bijna net zo sterk als het oorspronkelijke materiaal. Denk qua toepassingen aan het bouwen van auto’s, vlieg- en ruimtevaartuigen die lichter, energie-efficiënter en veiliger zijn.
7. Het gouden stroomlijningprincipe
PAX Scientific is een bedrijf in Californië dat op basis van in de natuur voorkomende designs en de
daaronder liggende wiskundige principes zoals logaritmische spiralen, de Rij van Fibonacci en de gulden snede (golden ratio) aerodynamische- en voortstuwingstechnologieën ontwikkelt. Op basis van de natuurlijke geometrie is de zogenaamde “gouden stroomlijningprincipe” vastgelegd en toegepast. In tegenstelling tot wat men voorheen dacht; binnen dit universum is de weg met de minste weerstand geen rechte lijn. Het zijn deze principes die toegepast worden door PAX Scientific bij het ontwerpen van apparatuur zoals ventilatoren, mixers, waaiers en dergelijke die lucht en/ of vloeistoffen binnen bepaalde systemen moeten laten circuleren. Als men deze technologie zouden toepassen in motoren, compressoren en pompen dan zou dat een verlaging van het elektrisch verbruik betekenen van 15%.
8. Kunstmatige fotosynthese
Planten kunnen (met behulp van chlorofyl) zonlicht, water en koolstofdioxide (CO2) omzetten in koolhydraten en zuurstof. Kunstmatige fotosynthese is de wetenschap die probeert om dit natuurlijke proces na te bootsen. Het doel hierbij is om zuurstof en waterstof te maken uit water voor de productie van schone energie. Dit proces zal de waterstof brandstofcel efficiënter en zelf oplaadbaar maken en dus een goedkopere alternatief voor de productie en opslag van energie zowel thuisgebruik als binnen industrieën. Dit zal ook een bijdrage leveren aan vermindering van CO2 in de atmosfeer.
9. Biotische auto
Een andere biomimicry design in de automotive is de Biotische auto. DaimlerChrysler heeft een nieuw
concept car ontworpen op basis van de tropische koffervis. Door de vormen van de koffervis te
integreren in de aerodynamica van de auto is het men gelukt om het brandstofverbruik te verlagen met
20% en de uitstoot van stikstofdioxide (NO2) te reduceren met bijna 80%. Met de dieselmotor krijg je
een maximumsnelheid van 190 km/ uur en het rijdt bijna 30 kilometers op 1 liter, en het werkt ook
prima met biodiesel. Hopelijk zal deze auto niet al te lang op zich laten wachten.
10. Beweegbare vliegtuigvleugels
Geïnspireerd door vogels en vissen hebben wetenschappers, van de Universiteit van Penn State in Amerika, vliegtuigvleugels ontwikkeld die van vorm kunnen veranderen tijdens het vliegen afhankelijk van de snelheid en lengte van de vlucht. In de natuur hebben verschillende vogels verschillende typen vleugels die afgestemd zijn op de snelheid en het behoud hiervan tijdens lange vluchten. De vleugels van vogels zijn daarnaast ook afgestemd op zo min mogelijk verbruiken van energie tijdens vliegen. Door deze natuurlijke principes te integreren in de vliegtuigbouw is het wetenschappers gelukt om een beweegbare vleugelstructuur te
bouwen welke men kan uitrusten met schubachtige panelen (denk aan een vis) die over elkaar heen kunnen schuiven. Dit is nodig om de veranderingen tijdens het vliegen mogelijk te maken. Deze type vleugels zullen naar verwachting helpen om brandstof te besparen en snellere vluchten over langere afstanden mogelijk te maken.
11. Vermindering van weerstand shark style
Haaien hebben de mogelijkheid om tijdens het zwemmen de weerstand van het water op hun huid
te beïnvloeden. Sommige haaien kunnen namelijk de textuur van hun huid aanpassen. De huid van
een haai bestaat uit een soort huidtanden die normaal gesproken achterover gekanteld liggen. Door
deze naar buiten te laten steken kan de haai sneller gaan zwemmen omdat de huid dan voor
minder weerstand zorgt. Onderzoekers zijn bezig om coatings voor de scheepvaart te ontwikkelen
die dit kunnen nabootsen. Speedo heeft ook op basis hiervan zwempakken ontwikkeld die het voor
ons mogelijk maken om sneller te kunnen zwemmen. Binnen de luchtvaart zou dit ook een
belangrijke ontwikkeling kunnen zijn. Namelijk, elk procent verlaging van de luchtweerstand tijdens
het vliegen betekent een besparing voor een vliegtuigmaatschappij van ongeveer €133.735 en 94.635 liters brandstof per vliegtuig per jaar.
12. Nanotechnologie door wieren
Diatomeeën zijn eencellige wieren met een extern skelet van kiezel. Biosilificatie is de wetenschap die zich bezighoudt met het genetisch modificeren van diatomeeën voor de productie van nanotubes en -structuren op basis van silicium voor nanoapparatuur. Het zou dan mogelijk kunnen zijn om bijvoorbeeld nano-apparatuur te produceren om medicijnen aan te brengen bij specifieke doelgebieden en/ of organen in het lichaam. In kolonies zouden deze nanobuisjes ook gebruikt kunnen worden in zonnecollectoren bij kunstmatige fotosynthese processen.
13. Antibacteriële folie
We kunnen blijkbaar nog veel leren van haaien. Sharklet Technologies heeft een soort folie
ontwikkeld op basis van de antibacteriële eigenschappen van de huid van haaien. Op de geribde huid
van haaien kunnen parasieten, algen, bacteriën en andere zeedieren niet blijven vasthouden en
vallen er gewoon af. Hierdoor is de haai altijd lean, mean en clean De mogelijkheden voor dit soort
folies zijn immens. Denk aan gebruik in restaurants, publieke wc’s, hospitalen en medische centra,
hotels, scholen en naschoolse opvang et cetera. De oppervlakte van de folie is bedekt met een
patroon van miljoenen microscopische geribde ruitjes. Dit oppervlakte bevat 80% minder bacteriën
dan onbehandelde oppervlaktes.
14. De werking van onze longen als oplossing voor het klimaatprobleem?
Geïnspireerd door de werking van onze longen wordt technologie ontwikkeld die het mogelijk maakt om koolstofdioxide (CO2) uit de lucht te onttrekken om vast te leggen. Net zoals planten die CO2 uit de lucht halen en dit vastleggen in weefsels. Door de werking van onze longen na te bootsen is het mogelijk om CO2-filters te maken voor bijvoorbeeld schoorstenen, zo wordt het broeikasgas opgevangen voordat het de atmosfeer ingaat. Uit onderzoek van Carbozyme Inc. is gebleken dat men filters kan produceren op basis van de werking van longen die 90% van het vrijgekomen CO2 opvangen. In de tussentijd is het ook andere wetenschappers gelukt om op basis van een enzym (koolzuuranhydrase) CO2 om te zetten in kalksteen, een bouwmateriaal. Door deze twee technologieën te combineren is het mogelijk om CO2 uit de lucht te filteren en om te zetten in bouwmaterialen waarmee gebouwen en andere structuren gebouwd kunnen worden.
15. Hoe we van chimpansees kunnen leren om onszelf te helen
Een kwart van alle moderne medicijnen wordt gewonnen uit planten en er zijn honderdduizenden planten die nog onderzocht moeten worden. Elk plant bevat een cocktail aan unieke chemische verbindingen die mogelijk een medicinale werking kunnen hebben. Het zal letterlijk miljoenen jaren vergen om alle plantensoorten en deze chemicaliën te onderzoeken. Gelukkig is er een alternatief. Wetenschappers hebben ontdekt dat chimpansees eigenlijk al lang weten welke planten medicinale eigenschappen hebben. Door hun gedrag te bestuderen wanneer ze ziek zijn hebben wetenschappers bijvoorbeeld ontdekt dat bomen in de Vernonia familie natuurlijke chemicaliën bevatten die tegen bepaalde parasieten toegepast kunnen worden. Duurzamelifestyle.com 2 december 09
'Mobiel bellen veroorzaakt geen tumoren'
Het gebruik van mobiele telefoons heeft niets te maken met de ontwikkeling van hersentumoren. Dat stelden onderzoekers gisteren naar aanleiding van een onderzoek onder zestien miljoen mensen. Het onderzoeksteam analyseerde hoeveel hersentumoren er tussen 1974 en 2003 jaarlijks werden aangetroffen bij volwassen patiënten in Scandinavië. Hoewel het gebruik van mobiele telefoons dramatisch steeg in de jaren negentig, blijkt uit niets dat dit leidde tot een toename in de hoeveelheid tumoren. "Als we aannemen dat het vijf tot tien jaar zou duren voordat een tumor zich als gevolg van mobiel bellen heeft ontwikkeld, hadden we tussen 1998 en 2003 een toename moeten zien", aldus de onderzoekers. Er was volgens de onderzoekers weliswaar sprake van een kleine, regelmatige toename in de hoeveelheid aangetroffen hersentumoren, maar die begon in 1974, lang voordat mobiele telefoons werden gebruikt. De onderzoekers hielden nog wel een slag om de arm. "Het is mogelijk dat het langer dan tien jaar duurt voordat de tumoren zijn ontwikkeld. Gezien de hoeveelheid mobiele telefoons die wereldwijd wordt gebruikt, is er voldoende reden om de ontwikkeling van hersentumoren op de lange termijn te onderzoeken", waarschuwde het onderzoeksteam. ANP 4 december 09
Mobiele telefoons beschermen mogelijk tegen Alzheimer
De straling van mobiele telefoons zorgt er mogelijk voor dat mensen minder snel de ziekte van Alzheimer krijgen. Tot die opmerkelijke conclusie komen Amerikaanse wetenschappers in een nieuwe studie. Onderzoekers van het Alzheimer's Disease Research Centre in Florida stelden 96 muizen twee uur per dag bloot aan elektromagnetische velden van mobiele telefoons. De kooien van de dieren stonden in totaal ruim negen maanden in een cirkel rondom een grote telefoonantenne. Veel van de muizen waren speciaal voor het experiment gefokt en genetisch zo gemanipuleerd dat ze een zeer hoge kans hadden om de ziekte van Alzheimer te krijgen. Maar al snel bleek dat dieren die van jongs af aan werden blootgesteld aan de elektromagnetische straling, net zo goed bleven presteren bij intelligentie- en geheugentests als hun soortgenoten die geen ‘Alzheimer-genen’ hadden. Oudere muizen die al aan Alzheimer gerelateerde mankementen vertoonden, knapten zelfs weer op toen hun kooi in de buurt van de telefoonantenne werd geplaatst. De resultaten van het experiment zijn gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Alzheimer’s Disease. “Het zal nog wat tijd kosten om te bepalen door welke mechanismen dit positieve effect op het geheugen wordt veroorzaakt”, verklaart hoofdonderzoeker Gary Arendash op BBC News. “Maar één ding is duidelijk: de cognitieve voordelen op de lange termijn van de blootstelling aan elektromagnetische velden bestaan echt”, aldus Arendash. “We zagen die voordelen heel duidelijk bij de behandeling van zowel Alzheimer-muizen als gewone muizen.” De elektromagnetische velden hadden verder overigens geen invloed op de gezondheid van de muizen. Er werden volgens de wetenschappers geen tumoren gevonden in de hersenen van de dieren en ook hun andere organen functioneerden normaal. NU.nl 7 januari 10
Griepremmer Tamiflu is niet erg effectief
Oseltamivir, beter bekend als Tamiflu, is veel minder effectief dan altijd wordt aangenomen. Dat concludeerde een overzichtsartikel in het British Medical Journal vorige week. Beschikbare onderzoeksdata over de effectiviteit van Tamiflu zijn schaars en tegenstrijdig, aldus de auteurs, die werkzaam zijn bij de Cochrane Collaboration, het Massachusetts Institute of Technology (MIT) en twee Australische universiteiten. In een begeleidend essay schrijft het British Medical Journal dat het overzichtsartikel „niet alleen twijfels oproept over de effectiviteit en veiligheid van Tamiflu, maar ook over het systeem om dit soort geneesmiddelen te evalueren, te reguleren en te promoten”. Tamiflu is in Nederland de gangbare virusremmer die wordt ingezet bij griep, zowel bij seizoensgriep als bij de Mexicaanse griep. Op advies van de Gezondheidsraad heeft de Nederlandse overheid zo’n 4,5 miljoen doses aangeschaft in de aanloop naar de huidige pandemie. De richtlijnen van Gezondheidsraad en RIVM melden dat Tamiflu griepbesmetting kan voorkomen, na besmetting de symptomen kan verminderen en het risico op complicaties verlaagt. Volgens de auteurs van het artikel zijn deze drie stellingen onvoldoende bewezen. Bij eerdere, vergelijkbare kritiek op Tamiflu verklaarde het RIVM dat er inderdaad weinig directe bewijzen zijn voor de werkzaamheid, maar het zag toch voldoende reden voor toepassing tegen de grieppandemie. Het nieuwe artikel stelt opnieuw dat Tamiflu geen bewezen preventief effect heeft en dat de symptoomreductie beperkt is. De verlaging van het risico op complicaties blijkt vooral te stoelen op acht ongepubliceerde studies. Een daarvan is de grootste studie die ooit naar Tamiflu is gedaan. Maar de hoofdauteur van die studie heeft al aan het British Medical Journal laten weten dat hij nooit aan deze studie heeft meegewerkt. De data die wel in vaktijdschriften zijn gepubliceerd, wijzen uit dat Tamiflu het risico op infecties van de lagere luchtwegen niet vermindert. De auteurs merken daarbij op dat de enige studie waaruit Tamiflu gunstig uit de bus kwam, gefinancierd was door Roche, de fabrikant van Tamiflu.
De auteurs stellen dat er veel meer en gedegen onderzoek nodig is om grootschalige inzet van Tamiflu te rechtvaardigen. NRC 16 december 09
Hoe meer mensen je kent, hoe beter het met je gaat
Een uitgebreid sociaal netwerk is van cruciaal belang voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid. Het maakt ons sterker en gelukkiger. Nog even en je zit weer aan het kerstdiner, omringd door familieleden en misschien zelfs vrienden en kennissen. Net als andere jaren worden alle gezonde leefstijlregels aan de laars gelapt. Je gaat waarschijnlijk weer te veel eten, te veel drinken, lui achterover leunen en laat naar bed. Maar hoe erg is dit? Wees gerust: het is helemaal geen probleem. Want alle bovengenoemde zonden worden goedgemaakt door het feit dat je een paar uur intensief doorbrengt met een aantal mensen. In wetenschappelijk jargon: een sociale groep. Mensen zijn sociale dieren. Contact met anderen is van wezenlijk belang voor ons welzijn. We hebben niet voor niets een superbrein waarmee we moeiteloos persoonlijke betrekkingen kunnen onderhouden met zo’n tweehonderd medemensen. Ter vergelijking: apen komen niet verder dan vijftig. Ooit dacht men dat het onderhouden van sociale contacten met veel mensen ongezond was omdat het vooral stress zou veroorzaken. Maar allerlei wetenschappelijke onderzoeken hebben de afgelopen decennia overtuigend aangetoond dat het juist van cruciaal belang is voor onze lichamelijke en geestelijke gezondheid. Mensen met stevig sociale netwerken worden minder gauw ziek, herstellen eerder, hebben minder stress en moeilijkheden, weten problemen beter op te lossen en herstellen sneller en beter van nare gebeurtenissen en tegenslagen in het leven. Sociale netwerken beschermen op latere leeftijd ook effectief tegen mentale aftakeling, eenzaamheid en depressie. Verder is in onderzoeken ook duidelijk geworden dat het goed is om verschillende sociale netwerken te onderhouden. Denk aan een aantal prettige vakgenoten en collega’s, een uitgebreide vriendenkring, een hechte familie, een aantal aardige buren, een groepje sport- of hobbymaatjes. Juist de diversiteit versterkt het effect van sociale netwerken. Want het betekent dat als het in de ene kring niet goed gaat, bijvoorbeeld op het werk, je nog steeds kunt rekenen op het begrip en de steun van een andere sociale kring, bijvoorbeeld je vrienden. Zo blijft je maximaal profiteren van je sociale contacten. Elsevier 18 december 09
Onderzoekers pleiten voor rennen op blote voeten
Rennen op hardloopschoenen zorgt voor meer druk op het heup-, enkel- en kniegewricht dan rennen op blote voeten. Oftewel, alle ingenieuze looptests bij de aanschaf van nieuwe schoenen hebben weinig zin: blootsvoets rennen is beter. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek waarover het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) donderdag heeft gepubliceerd. De onderzoekers hebben 68 gezonde mensen die elke week minstens 24 kilometer hardliepen, op een loopband gezet. Eerst liepen ze met doorsnee-hardloopschoenen en daarna op blote voeten. Tijdens het rennen analyseerden zij de beweging in de gewrichten en de kracht die de grond op het lichaam uitoefende. Daaruit bleek dat de druk op de gewrichten in vooral de heupen en de knie flink hoger was tijdens het rennen op hardloopschoenen. Volgens de wetenschappers komt dat waarschijnlijk doordat veel hardloopschoenen een verhoogde hiel hebben en een dikkere zool onder het middelste voetgedeelte. De onderzoekers pleiten voor de ontwikkeling van schoeisel dat de natuurlijke voetfunctie nabootst of stimuleert. Dat zou het doel van alle nieuwe schoenontwerpen moeten zijn, vinden zij. Elsevier 21 januari 10
Spek met eieren tijdens zwangerschap goed voor baby
Uit een recent onderzoek is gebleken dat spek met eieren bevorderlijk is voor de intelligentie van de baby als de vrouw zwanger is. Een chemische stof in varkensvlees en eieren helpt het brein te ontwikkelen. Londense wetenschappers ontdekten dat de stof choline baby's helpt om hersencellen te ontwikkelen, die te maken hebben met geheugen en het oproepen van herinneringen. De onderzoeken werden gedaan op babymuizen. "Deze studie bij muizen toont aan dat een cholinerijk dieet de ontwikkeling van de hersenen bij de foetus verandert," aldus een wetenschapper. Wel raadt professor Gerald Weissmann aan om niet te veel spek met eieren te gaan eten: "We gaan spek nu niet plots uitroepen tot gezonde voeding, maar deze studie doet ons wel opnieuw nadenken over wat we denken dat gezond is en wat niet. Dit bewijst nog maar eens dat een evenwichtige voeding voor de geboorte van vitaal belang is, het bepaalt de rest van het leven van een kind." HLN 6 januari 10
Extract paddenstoel tegen kanker
Een extract uit de wilde paddenstoel Cordyceps sinensis lijkt veelbelovende resultaten op te leveren in de strijd tegen meerdere kankersoorten. Een lage dosis van het extract zorgt ervoor dat cellen minder ongecontroleerd groeien en een hoge dosis heeft invloed op de klontering van kankercellen. Dat heeft een Brits onderzoeksteam van de universiteit van Nottingham onder leiding van biologe Cornelia de Moor ontdekt, zo staat woensdag op de internetpagina Natuurbericht.nl. Het team publiceert de opmerkelijke vondst deze maand in een internationaal wetenschappelijk tijdschrift. De paddenstoel groeit op de poppen van motten op de alpiene hoogvlakte van Tibet. De wilde paddenstoel staat in China al eeuwenlang bekend om de geneeskrachtige werking. In 1950 verschenen voor het eerst wetenschappelijke artikelen over de mogelijke werking tegen kanker. De paddenstoel verdween weer uit beeld, omdat het heel moeilijk was om aan grondstof te komen voor onderzoek. Het Britse onderzoeksteam is er nu in geslaagd een kunstmatig extract van de werkzame stof te maken, genaamd cordycepin. De onderzoekers hebben zowel met alleen cordycepin als met een combinatie van het extract en andere antikankermedicijnen proeven gedaan. De Moor denkt dat cordycepin een grondstof kan zijn voor een heel nieuwe generatie medicijnen tegen kanker. In Nederland groeit een nauw verwante soort van de Tibetaanse paddenstoel, de Cordyceps militaris ofwel rupsendoder. De rupsendoder gebruikt de poppen van nachtvlinders als voedingsbodem. Ook die paddenstoel zou geneeskrachtig zijn, maar daar is nog maar weinig onderzoek naar gedaan, ook al omdat de rupsendoder solitair groeit en het dus moeilijk is aan voldoende onderzoeksmateriaal te komen. De Cordyceps sinensis groeit in groepen en wordt in de lente volop verzameld. Handelaren betalen hoge prijzen voor de paddenstoel, die daardoor zeldzaam dreigt te worden. ANP 6 januari 10
Corrigerende tik toch niet zo fout?
De bewering dat een corrigerende tik psychologische schade bij kinderen zou veroorzaken, is niet langer houdbaar. Tot die conclusie komt Marjorie Gunnoe van het Amerikaanse Calvijn College naar aanleiding van haar onderzoek onder tieners. Uit haar onderzoek blijkt dat kinderen die tussen twee en zes jaar corrigerende tikken van hun ouders kregen het beter doen op school, meer vrijwilligerswerk verrichten en eerder een universitaire opleiding volgen dan hun leeftijdgenoten die nooit een tik kregen. De studie laat ook zien dat voortdurende slaag wel degelijk kan leiden tot gedragsproblemen. De hoogleraar psychologie aan het Reformatorische Calvijn College in Grand Rapids, Michigan (VS) werkt mee aan een groot bevolkingsonderzoek onder 2600 personen. Daarbij worden al deze personen, onder wie ook hun kinderen, elke drie jaar over de periode van de komende twintig jaar, geïnterviewd. De conclusie van prof. Gunnoe is gebaseerd op de eerste resultaten van interviews met 179 tieners. Volgens de hoogleraar psychologie kan door dit onderzoek de stelling dat het slaan van kinderen leidt tot gewelddadig gedrag en tot langdurige psychologische schade niet zondermeer standhouden. Op basis daarvan hebben veel landen wetten aangenomen die het slaan van kinderen verbieden. “Ook ik geloof dat slaan een gevaarlijk middel is, maar er zijn situaties die om dit gevaarlijke middel vragen”, aldus prof. Gunnoe. Veel media hebben de conclusies gemakshalve overtrokken. Op diverse plaatsen verschijnt het bericht met de bewering dat "kinderen die nooit een corrigerende tik krijgen, niet de zelfbeheersing en sociale vaardigheden ontwikkelen die nodig zijn om een succesvol leven te leiden". Marjorie Gunnoe zegt over de resultaten van het onderzoek, dat in Amerika nogal wat stof doet opwaaien, dat het niet is bedoeld als een groen licht voor ouders die hun kinderen een tik verkopen, maar als rood licht voor hen die een fysieke straf volledig willen bannen. Collega-psycholoog dr. Aric Sigman, auteur van The spoilt generation (De verwende generatie), is blij met deze uitkomsten en stelt dat ouders de vrijheid moeten hebben hun kinderen discipline bij te brengen op de manier die zij het beste achten. Katholiekgezin.nl 6 januari 10
Hersenbanen ontdekt die meespelen bij migraine
Onderzoekers van Harvard hebben onderzocht welke visuele paden in het brein verantwoordelijk zijn voor de overgevoeligheid voor licht bij mensen met migraine. Zij deden dit door blinde mensen bloot te stellen aan licht. Ook blinde mensen die geen beelden kunnen zien, maar wel licht, kunnen last hebben van overgevoeligheid voor licht, of zelfs fotofobie. Bij fotofobie kunnen mensen slecht tegen licht, of vinden ze het zelfs pijnlijk als er licht in hun ogen valt. De wetenschappers onderzochten 20 mensen die blind zijn en last hebben van migraine. De ene groep bestond uit mensen die helemaal blind zijn, in de andere groep zaten blinden die nog wel licht en donker kunnen waarnemen en daardoor ook een normaal slaap-waakritme kunnen hebben. De mensen die wel licht kunnen waarnemen, gaven aan dat zij meer last kregen van pijn als zij bloot werden gesteld aan licht. Met name blauwe en grijze lichten bleken de boosdoener. Bij deze mensen gaat het licht nog wel door de oogzenuw. Ook de netvliescellen die het eiwit melanopsin bevatten en ons helpen bij het slaap- en waakritme lijken hierbij een rol te spelen, omdat dit de enige lichtreceptoren zijn die deze blinde mensen nog hebben. De blinde mensen die geen licht konden waarnemen, gaven niet aan dat zij meer hoofdpijn kregen van het licht. Bij hen werken de zenuwcellen met melanopsin niet meer.Het onderzoek verschijnt in wetenschappelijk tijdschrift Nature Neuroscience. Gezondheidsnet 11 januari 10
Langdurige tv-kijkers overlijden eerder
Mensen die langer dan vier uur per dag voor de tv zitten, hebben een veel grotere kans om jong te overlijden dan personen die het aantal kijkuren beperken. Dat blijkt uit een dinsdag naar buiten gebracht Australisch onderzoek. Mensen die langer dan vier uur per dag tv kijken, hebben bijvoorbeeld 80 procent meer kans op hart- en vaatziekten dan personen die minder dan twee uur voor de buis zitten. Tijdens het zitten gebruikt het lichaam de spieren niet en verbruikt het geen suikers en vetten. Samentrekkingen van spieren zijn erg belangrijk voor het functioneren van het lichaam, zo blijkt uit meerdere studies. Wetenschappers hebben zes jaar lang de kijkgewoontes onderzocht van 8800 volwassen Australiërs. De mensen die het meest tv keken, gingen het snelst dood. Factoren als leeftijd, geslacht, gewicht en gewoontes als roken en wel of niet sporten zijn niet meegenomen in het onderzoek. Inwoners van Australië kijken gemiddeld drie uur per dag tv. Wetenschappers ontdekten dat zelfs mensen die regelmatig bewegen, mogelijk schade toebrengen aan hun lichaam door lange periodes te zitten. ''Wat uit de studie blijkt, is dat mensen naast regelmatig bewegen, lange zitperiodes moeten proberen te vermijden; of dat nu voor de tv is, tijdens het werk of in de auto'', aldus hoogleraar David Dunstan, die werkzaam is voor een diabetes- en hartinstituut in de zuidelijke stad Melbourne. ANP 12 januari 10
Mix van stam- en vetcellen nieuwste anti-rimpelmiddel
Een nieuwe techniek, op basis van stamcellen en eigen lichaamsvet, wordt genoemd als de nieuwe methode om op non-operatieve manier rimpels tegen te gaan. De behandeling staat nog wel in de kinderschoenen. Stamcellen zijn al een poos onderwerp van medisch onderzoek en maatschappelijk debat. De mogelijkheden van stamcellen zijn veelvuldig onderzocht, van het klonen van embryo’s tot het genezen van wonden. Nu worden stamcellen inmiddels ook ingezet in de strijd tegen rimpels. Het gaat om het laatste type non-operatieve facelift. Eigen lichaamsvet werd om die reden al eerder ingespoten in het gezicht en is ook al uitgegroeid tot grote antirimpel hit. Toch heeft deze behandeling zeker ook nadelen. Ongeveer de helft van de vetcellen overleeft de transplantatie bijvoorbeeld niet en sterf snel af. Hierdoor moeten er in eerste instantie meer vetcellen worden ingespoten wat een tijdelijk opgeblazen gezicht veroorzaakt, aldus de Daily Mail woensdag. De mix tussen stamcellen en vetcellen moet die nadelen verhelpen. Door de stamcellen kunnen de eigen vetcellen beter hechten in het gezicht en blijven deze ook leven na de transplantatie. Met de nieuwe techniek sterft maar 5 tot 10 procent van de vetcellen tijdens de transplantatie. Volgens dokter Aamer Khan, de eerste uitvoerende arts van de nieuwe techniek, is het geen gemakkelijke ingreep. Het is een lastige en daardoor kostbare behandeling. De stamcellift neemt in totaal zo'n 4 uur in beslag. NU.nl 13 januari 10
Je kan slaaptekort niet inhalen
Regelmatig uitslapen in het weekend om de tekorten van tijdens de week in te halen helpt niet, ontdekten wetenschappers. Een recente studie bestudeerde de effecten van slaaptekort op korte en lange termijn. Daaruit bleek dat degenen die één nacht te weinig slapen dit kunnen inhalen door vervolgens extra lang te slapen. Degenen die echter kampen met chronische tekorten, kunnen hun slaap niet op dezelfde manier inhalen. Hun toestand verslechterde elk uur dat ze wakker waren. Slaaptekort is niet alleen gevaarlijk omdat je concentratie daalt, waardoor je vaker fouten maakt en dit soms tot ernstige ongevallen leidt, dit heeft ook impact op de coördinatie van je lichaam. "We weten dat 24 uur wakker blijven dezelfde impact heeft op je rijprestaties als wanneer je dronken bent", aldus professor Daniel Cohen. Het uitgeruste gevoel dat je krijgt van uit te slapen is voornamelijk psychosomatisch, vaak omdat dit gepaard gaat met een vrij dagje. Mensen kunnen zich hersteld voelen wanneer ze wakker zijn, waardoor ze niet beseffen dat ze een chronisch tekort hebben. HLN 15 januari 10
Sporten halveert kans op depressie
Mensen die sporten, hebben de helft minder kans om een psychische stoornis te ontwikkelen dan mensen die dat niet doen. Als mensen eenmaal een psychische stoornis hebben, herstellen ze sneller als ze sporten. Dat concludeert het Trimbos-instituut in een studie die dinsdag is gepresenteerd. Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid. Een van de aanbevelingen is dat de overheid meer subsidie uittrekt voor sportprogramma's voor groepen die gevoelig zijn voor psychische problemen. Het gaat dan bijvoorbeeld om depressies, angststoornissen zoals fobieën en alcoholverslavingen. Het onderzoek loopt sinds 1996. In de periode 1996-1999 werden zevenduizend willekeurig gekozen volwassen Nederlanders gevolgd. Diezelfde groep is nu weer onder de loep genomen. Het positieve effect van sporten is volgens de onderzoekers het best te zien bij patiënten die een angststoornis hebben. Mensen met een 'vers' psychisch probleem zijn na drie jaar anderhalf keer vaker hersteld van hun ziekte dan de patiënten die niet aan sport doen. Eén tot drie uur sporten per week is al genoeg om het positieve effect te bereiken, zeggen de onderzoekers. Novum 19 januari 10
Angst en trauma kunnen echt uit hersenen 'gewist' worden
Wie dacht dat de film 'Eternal sunshine of the spotless mind' op pure verzinsels was gestoeld, moet dat denkbeeld dringend herzien. Wetenschappers hebben namelijk een manier ontdekt om pijnlijke herinneringen, angst en zelfs trauma's permanent uit je hersenen te wissen. Zonder medicatie en 'gewoon' door het gebruik van bestaande therapieën, kunnen oorlogsveteranen of mensen die lijden aan een fobie weer een normaal leven leiden. Ook wie ten onder gaat aan liefdesverdriet, zoals in bovenstaande film, zou met de techniek geholpen kunnen worden. "Tijdens de levensloop van een herinnering, komen er punten waarop het mogelijk is om de herinnering blijvend te veranderen. Door de dynamiek van de herinneringen te achterhalen, kunnen we op lange termijn stoornissen veroorzaakt door herinneringen behandelen", legt Dr Daniella Schiller van de New York University uit in het vakblad Nature. Therapieën nu gaan er van uit dat herinneren permanent zijn, en enkel kunnen gewijzigd worden via 'uitroeiing', waarbij de patiënten geconditioneerd worden om bepaalde herinneringen te onderdrukken. Dat is geen waterdicht systeem: bij bepaalde omstandigheden kunnen de herinneringen toch weer boven komen en/of leiden tot andere psychologische problemen. Dat is onmogelijk bij de nieuwe techniek, die de herinneringen permanent zou uitwissen. Dat doe je door gebruik te maken van een tijdelijke 'zwakte' in de herinneringen. Op dat moment kan je de herinneringen 'openen' en compleet herschrijven, voor de hersenen het opnieuw 'opslaan'. Deze mogelijkheid begint zo'n tien minuten nadat de herinnering, en dus de pijn en de angst, werd opgeroepen. Dan heb je zo'n uur de tijd om de herinnering permanent te wijzigen, door nieuwe informatie in de oude herinnering te brengen. Als resultaat zou je de angstige reactie kunnen wegnemen. "Timing speelt een veel belangrijkere rol in de controle van angsten dan we voordien dachten", voegt mede-auteur Dr Elizabeth Phelps toe. HLN 25 januari 10
Stof in fruit helpt tegen leukemie
Apigenin, een stof die voorkomt in onder meer appels, druiven en peterselie, blijkt de groei van twee typen leukemiecellen tegen te gaan. De stof heeft echter een keerzijde: ze zou ook verantwoordelijk zijn voor het resistent worden van leukemiecellen tegen chemotherapie. Dat blijkt uit onderzoek onder leiding van celbioloog Maikel Peppelenbosch van het Universitair Medisch Centrum Groningen. Dat maakte het UMCG donderdag bekend. Volgens Peppelenbosch bewijst zijn ontdekking dat het eten van groente en fruit een beschermend effect heeft op het ontstaan van kanker. Apigenin zorgt ervoor dat leukemie minder snel groeit. ''Het vermindert namelijk de overlevingskansen van cellen in twee cellijnen die lijken op respectievelijk myeloïde en erythroïde leukemiecellen'', aldus de onderzoeker. Aan de andere kant vermindert apigenin het effect van het bekende chemotherapiemedicijn vincristine in leukemiecellen. De onderzoekers raden leukemiepatiënten af om grote hoeveelheden capsules met apigenin te slikken. ANP 28 januari 10
Waris Dirie opent campagne tegen vrouwenbesnijdenis
Het Oostenrijks-Somalische model Waris Dirie heeft in Berlijn het beginsignaal gegeven van een wereldwijde campagne tegen vrouwenbesnijdenis. Dat gebeurde in de aanloop naar de internationale dag tegen het fenomeen, die zaterdag aanstaande plaatsheeft, zo meldden Duitse media. Dirie, geboren in 1965 in Somalië als dochter van nomaden, is al jaren een boegbeeld van de strijd tegen verminking van de geslachtsorganen van vrouwen. Ze publiceerde in 1998 een boek (Nederlandse titel Mijn Woestijn), waarin ze uitvoerig ingaat op haar eigen besnijdenis. De Verenigde Naties benoemden haar tot speciale ambassadeur voor de afschaffing van vrouwenbesnijdenis. Het voormalige supermodel, dat sinds enkele jaren de Oostenrijkse nationaliteit heeft, figureert prominent op een campagneposter. De begeleidende tekst luidt „Nu nog de clitoris wegsnijden, en ze is perfect”. Er worden ook video’s gebruikt om de boodschap te verspreiden. Vrouwenbesnijdenis komt in veel landen voor, maar vooral in delen van Afrika en Azië. Jaarlijks worden naar schatting drie miljoen meisjes slachtoffer van deze vorm van verminking. In Nederland leven naar schatting 50.000 vrouwen uit landen waar vrouwenbesnijdenis veel voorkomt, zoals Somalië, Sudan, Egypte en Mali. Artsen treffen verminkte genitaliën aan bij ongeveer vier op de tien vrouwen uit deze groep. Telegraaf 4 februari 10
Buikvet als 'medicijn' na hartinfarct
Cardiologen van het Erasmus MC hebben ontdekt dat buikvet van mensen stamcellen bevat die het beschadigde hart kunnen repareren. Als die stamcellen snel na het infarct vanuit de buik naar het hart worden verplaatst, herstellen patiënten sneller en beter. Tot nu toe is de behandeling uitgevoerd op een eerste groep van 14 patiënten. Hun hart pompt beter dan wanneer ze de behandeling niet hadden ondergaan. De resultaten zijn zo veelbelovend dat de studie binnenkort wordt uitgebreid naar dertig andere centra in de wereld. Mensen die een hartinfarct hebben gehad, houden vaak gezondheidsproblemen. Bij een infarct raken bloedvaten beschadigd en sterft een deel van de hartspier af. Het hart pompt dan minder krachtig, waardoor patiënten sneller moe zijn. Ook ontwikkelen veel van deze patiënten hartritmestoornissen en lopen ze een groter risico op een nieuw infarct. Patiënten die binnen 24 uur na een infarct stamcellen, gefilterd uit hun eigen buikvet, krijgen ingespoten in hun hart, lijken die problemen in veel mindere mate te krijgen. Het is voor het eerst dat stamcellen uit buikvet worden gebruikt om patiënten te helpen. Stamcellen uit beenmerg worden al gebruikt voor verschillende medische toepassingen. In het beenmerg zitten echter te weinig relevante stamcellen voor de directe behandeling van hartinfarcten. Gezondheidsnet 4 februari 10
Lichaamsbeweging verbetert het geheugen en de leervaardigheid
Het is al lang bekend dat lichamelijke oefening als hardlopen gezond is voor het lichaam, maar nieuw onderzoek toont aan dat het ook de groei van nieuwe hersencellen stimuleert en het verbetert het geheugen en de vaardigheid om te leren. Wetenschappers hebben de effecten van hardlopen bij muizen bestudeerd. Het bleek dat al na een paar dagen hardlopen er nieuwe cellen werden aangemaakt in die delen van het brein die te maken hebben met geheugen en herinneren. De wetenschappers gebruikten twee groepen muizen. Eén van de groepen had een muizenrad in de kooi die de muizen op elk moment konden gebruiken, en de andere groep had dat niet. Alle muizen werden getraind om één van twee gekleurde vlakken op een computerscherm aan te raken met hun snuit. Eén van de vlakken leverde een beloning op (een klontje suiker) de andere niet. Vervolgens werd het geheugen en het leerproces van de muizen op de proef gesteld door hen testen te laten doen die op bepaalde manieren variaties waren op wat ze getraind hadden. Het bleek dat de muizen die regelmatig renden een veel beter en preciezer geheugen hadden en sneller leerden. Uit onderzoek op het hersenweefsel bleek dat de rennende muizen meer hersencellen hadden aangemaakt in een bepaald deel van de hippocampus, wat één van de weinige gebieden in het volwassen brein is waar nog nieuwe cellen kunnen worden aangemaakt. Deze studies borduren voort op eerder werk dat aantoont dat lichaamsbeweging het brein gezond houdt door vergroting van de synaptische plasticiteit en door de hersenen te stimuleren nieuwe cellen te produceren, een proces dat neurogenese wordt genoemd. Uit eerdere studies is al gebleken dat patiënten die lijden aan depressie een relatief lage neurogenese hebben. De neurogenese verbetert echter wanneer ze meer aan lichaamsbeweging gaan doen. De onderzoekers weten niet zeker waarom lichamelijke activiteit de hersenen stimuleert nieuwe cellen aan te maken, maar men vermoedt dat het ligt aan de betere doorbloeding van het lichaam (en dus ook de hersenen) tijdens beweging, of het heeft te maken met het feit dat lichaamsbeweging het niveau van bepaalde hormonen verhoogt. Het zou ook kunnen liggen aan de verlaging van het niveau van het hormoon cortisol, wat geassocieerd wordt met stress. Tiouw.com 5 februari 10
Hulp bepleit bij zelfdoding 70-plussers
Alle Nederlanders boven de 70 die het leven moe zijn, moeten met professionele hulp een einde aan hun leven kunnen maken. De initiatiefgroep Uit Vrije Wil wil dat via een burgerinitiatief bereiken. De groep bestaat onder anderen uit oud-politici Hedy d’Ancona, Frits Bolkestein en Jan Terlouw, cabaretier Paul van Vliet, de juristen Eugène Sutorius en Jit Peters, en hersenwetenschapper Dick Swaab. Oprichter is Yvonne van Baarle, oud-secretaris van de Raad voor de Kunst. Ze hebben 40.000 steunbetuigingen nodig om het onderwerp op de agenda van de Tweede Kamer te krijgen. De discussie over hulp bij zelfdoding loopt al jaren. Rechtsgeleerde Huib Drion stelde in 1991 voor ouderen een middel (de ‘Pil van Drion’) te geven waarmee ze „op aanvaardbare wijze” kunnen sterven als ze dat willen. De initiatiefgroep denkt dat deze wens breed leeft. Naar schatting 400 ouderen per jaar plegen zelfmoord. De groep wil een einde aan de strafbaarheid van hulp bij zelfdoding. Nu is het verboden instructies te geven, te helpen, de regie over te nemen of ‘sturend aanwezig’ te zijn. Voor een aantal van deze taken zou er juist professionele hulpverlening moeten komen. Daarbij wordt niet gedacht aan artsen, maar aan verpleegkundigen, psychologen of geestelijk verzorgers die hiervoor opgeleid en gecertificeerd zijn. Zij zouden de vraag om stervenshulp moeten controleren door een serie gesprekken met de oudere. Pas na een bevestigende second opinion van een tweede hulpverlener kunnen de dodelijke middelen worden verstrekt. De hulpverlener ziet er op toe dat de oudere deze zelf inneemt. Tevoren controleert hij of het verzoek authentiek, consistent en invoelbaar is en de patiënt wilsbekwaam. Daarbij wordt bezien of er geen sprake is van een impuls, een depressie of een symptoom van een ziekte die kan worden verholpen, en of de consequenties voor de nabestaanden zijn afgewogen. Heeft de oudere zijn leven beëindigd, dan verantwoordt de hulpverlener zich in een verslag aan de gemeentelijk lijkschouwer. De stervenshulp zou moeten worden voorbehouden aan Nederlandse staatsburgers. NRC 8 februari 10
Meer kans op kanker door twee frisdrankjes per week
Mensen die minstens twee suikerhoudende frisdranken per week drinken, lopen bijna dubbel zo veel risico op een dodelijke vorm van pancreaskanker, aldus wetenschappers. Uit een 14-jarige studie bij meer dan 60.000 mannen en vrouwen in Singapore blijkt dat twee calorierijke drankjes per week het risico op pancreaskanker met 87 procent doet verhogen. De wetenschappers die dit ontdekten weten niet of de frisdranken de oorzaak zijn of dat dat mensen die dit drinken vaker een ongezonde levensstijl hebben, wat het risico op kanker vergroot. Andere studies toonden aan dat frisdrank zorgt voor een stijging in de bloedsuikerspiegel wat de pancreas onder extra druk zet. Experts zeggen dat hoe meer suiker je opneemt, hoe meer je bloedsuikerspiegel stijgt wat maakt dat de pancreas harder moet werken. Dit kan de groei van het orgaan stimuleren en tot kanker leiden. Pancreaskanker is de 11de meest voorkomende kanker in Groot-Brittannië, maar één van de dodelijkste vormen van deze ziekte. Roken is de grootste oorzaak ervan. Mensen met diabetes lopen ook meer risico, net als degenen met obesitas. Artsen waarschuwen dat zeker vrouwen niet te veel frisdrank mogen consumeren, omdat het hun botten zwakker maakt, waarschijnlijk komt dit door fosforzuur in cola. HLN 8 februari 10
Rook in sofa lijkt schadelijk
Sigarettenrook die blijft hangen in gordijnen, kleren, autobanken, ja zelfs rook die neerslaat op glas en plastic en metalen oppervlakken, stinkt niet alleen, maar is ook ongezond. Waarschijnlijk. Vooral voor kleine kinderen. Derdehandsrook. Sinds vorig jaar heeft het neergeslagen gif uit sigarettenrook een naam. Het begrip is een jaar geleden geïntroduceerd door Amerikaanse kinderartsen, gezondheidsonderzoekers en psychologen. Eerstehandsrook is rook van de sigaret die iemand zelf rookt. Tweedehandsrook is rook van andermans sigaret op het moment dat de sigaret brandt. Vaststaat dat eerste- en tweedehandsrook schadelijk zijn. Van derdehandsrook is dat niet aangetoond. Amerikaanse onderzoekers hebben aangetoond dat derdehandsrook meer is dan alleen de weer vrijkomende stoffen uit neergeslagen sigarettenrook. De moleculen uit de sigaret kunnen reageren met moleculen uit de lucht. Daarbij ontstaat nieuw gevaar. Nicotine reageert makkelijk met HNO2 (salpeterigzuur) in verontreinigde lucht tot kankerverwekkende nitrosaminen. De studie is gepubliceerd in de early edition van de Proceedings of the National Academy of Sciences. De onderzoekers maten de nitrosaminen bijvoorbeeld in auto’s van rokers, maar ook in laboratoriumexperimenten lieten ze de reactie plaatsvinden aan op katoen neergeslagen sigarettenrook. De suggestie is duidelijk: het niet alleen onverstandig om te roken in de nabijheid van kinderen, het is ook onverstandig om te roken in ruimten waar ook wel kinderen komen. In de Verenigde Staten gaan er daarom stemmen op om een wet te maken die het roken in eigen huis verbiedt. NRC 10 februari 10
‘Internet verandert menselijk brein’
Studenten kunnen zich niet meer concentreren op het lezen van een studieboek omdat hun hersenen gewend zijn geraakt aan het gebruik van internet, zeggen experts. Op het web worden gebruikers aangespoord om veel tussen verschillende sites heen-enweer te klikken, terwijl bij een traditioneel boek alle informatie uit één bron komt. Een meerderheid van de studenten zou niet meer in staat zijn ‘lineair’ te denken, omdat hun hersenen gewend zijn geraakt om ‘associatief’ te denken door het gebruik van internet. Dat wordt beweerd in de laatste aflevering van een serie BBC-documentaires over de impact van internet op het menselijke brein meldt de Daily Telegraph. Uit onderzoek onder 100 vrijwilligers bleek dat de meeste 12 tot 18-jarigen veel efficiënter met internet om kunnen gaan dan hun ouders. Bij het beantwoorden van een aantal vragen op een computer bekeken de jongeren de helft van het aantal pagina’s voor ze hun antwoord gaven. Bovendien bekeken de ouderen de informatie zes keer langer. Volgens professor David Nicholas van de universiteit van Londen, die meewerkte aan het onderzoek, heeft het wereldwijde web, waarop alles eindeloos aan elkaar doorgelinkt wordt, iets veranderd in de manier waarop hersenen van jongeren werken. Ze denken 'associatief' bij het vergaren van informatie en kunnen niet goed informatie uit één enkele lange bron halen. “De grootste verassing was de mate waarop jongeren van hot naar her springen over het web,” aldus Nicholas. “Ze gaan van site naar site, bekijken één of twee pagina’s, en gaan weer naar de volgende. Niemand blijft lang op één site.” De laatste aflevering van ‘The Virtual Revolution’ wordt op zaterdag 20 februari uitgezonden op BBC2. Telegraaf 11 februari 10
Maya: ‘Wereld vergaat niet in 2012′
Mexicaanse onderzoekers reizen in maart naar het zuiden van Mexico en Guatemala om daar met Maya-priesters te spreken over de manier waarop de westerse wereld de voorspelling van de Maya’s heeft geïnterpreteerd en de gevolgen daarvan. De boodschap dat de wereld volgens de Maya-kalender in 2012 vergaat, is namelijk fout. Jose Huchim – een Mexicaanse archeoloog en Maya – is niet te spreken over de manier waarop de westerse wereld de voorspellingen van de Maya’s de wereld in heeft geholpen. Met name de Amerikaanse kaskraker 2012 is hem een doorn in het oog. In de film wordt verwezen naar de kalender die de Maya’s in een steen graveerden. De kalender stopt op 21 december 2012 en dat zou niet voor niets zijn. Volgens de westerse interpretatie zou dan namelijk de wereld vergaan. Huchim kan er niet om lachen. “In de gedachten van de Maya’s is het slechts een cyclische periode die tot een einde komt,” legt hij uit. “De Maya’s zagen het nooit als een catastrofale datum. Het is zorgwekkend dat zij (de westerlingen, red.) een andere betekenis aan de visie van ons Maya’s geven.” Huchim vertrekt in maart met enkele collega’s om het gesprek met de Maya-priesters aan te gaan. Ook de angst dat de westerse interpretatie door sektes wordt aangegrepen om hun macht en ledenaantal te doen uitbreiden, komt dan aan bod. “Er zijn recente voorbeelden waarbij sektes zoiets gebruiken om aan te zetten tot collectieve zelfmoorden,” vertelt onderzoeker Guillermo Bernal van het Centrum voor Mayastudies aan de Mexicaanse universiteit. De experts hopen dat de religieuze leiders van de Maya’s kunnen helpen om de ware betekenis van de kalender aan anderen uit te leggen. De onderzoekers benadrukken dat de westerse interpretatie van de kalender heel ver van het gedachtegoed van de Maya’s afstaat. “Helaas verspreidt de technologie deze ideeën sneller dan het echte gedachtegoed van de Maya’s.” In Mexico wonen nog zo’n anderhalf miljoen Maya’s. In Guatemala vormen afstammelingen van de Maya’s zo’n veertig procent van de bevolking. Geen enkele westerse interpretatie doet recht aan wat hun voorouders ooit bedoelden. De Maya’s creëerden de kalender om belangrijke gebeurtenissen en data in hun verleden en toekomst te kunnen markeren. De kalender bestaat uit dertien cycli van 144.000 dagen. De laatste dag is 21 december 2012. “Wat de Maya’s voor die datum echt voorspelden, was dat er een god op aarde zou komen, maar ze vermeldden niet dat de aarde zou vergaan.” Scientias.nl 11 februari 10
10 redenen waarom je water moet drinken:
Iedereen weet het eigenlijk wel, water is goed voor je. Maar toch drinken we te weinig water. Mijn opa zei altijd: “Water…dat is voor de konijnen”. We grijpen al snel naar een sapje of een colaatje. Niet goed. Het is veel beter om altijd water te drinken. Hieronder de redenen waarom je water moet drinken:
1. Je valt ervan af. Water is de beste manier om af te vallen. Ten eerste vervangt het de slechte
drankjes, zoals cola en vruchtensap. Ten tweede zorgt het voor een vol gevoel. Drink maar eens
een glas water, wanneer je honger hebt. Je zult merken dat het hongergevoel weg is. Bovendien
bevat water geen calorieën, suikers of koolhydraten.
2. Het is Goedkoop. Een liter kraanwater kost in Nederland 0,12 cent. Een liter cola kost 1,50
euro. Tel uit je winst.
3. Spaart ruimte uit in de koelkast. Volgepropte koelkasten. Een veelvoorkomend probleem. Al
die PET-flessen, die zoveel ruimte innemen. Hier ben je vanaf, wanneer je alleen (of meer) water
drinkt. Heb je meer ruimte voor lekkere dingen.
4. Het geeft je energie. Van weinig vocht in je lichaam ga je je slap voelen. Je wordt duizelig. Je
wordt slaperig. Water zorgt ervoor dat je niet uitdroogt. Je gaat je dus fit voelen door water te
drinken.
5. Hoofdpijn gaat weg. Een symptoom van uitdroging is hoofdpijn. Het helpt dus vaak om
water te drinken, wanneer je hoofdpijn hebt.
6. Zuivert de huid. Wanneer je een tijd lang, veel water drinkt zal je huid er zuiverder van worden en er gezonder uitzien.
7. Goed voor je hart. Veel water drinken verlaagt de kans op een hartaanval. Een zesjarige studie heeft aangetoond dat
mensen die meer dan 5 glazen water per dag drinken, 41% minder kans hebben op een hartaanval dan mensen die minder dan 2
glazen drinken.
8. Goed voor de spijsvertering. Onze spijsvertering heeft water nodig om goed te functioneren. Water zorgt voor de afvoer van
giftige stoffen uit de maag.
9. Ontgift je lichaam. Water helpt het lichaam met de afvoer van afvalstoffen en gif.
10.Verbetert je uithoudingsvermogen. Last but not least. Ga je binnenkort sporten? Probeer van te voren eens flink wat water
te drinken. Niet teveel, dan ga je klotsen. Maar je zult merken dat je veel langer kan doorgaan.
Hebben jullie nog meer redenen? Laat het me weten. Het zijn in ieder geval genoeg redenen om er een gewoonte van te maken.
Lifehackblog.nl 4 maart 10
In de kijker…
Mooi initiatief : Yummm! Concepts BV voor gezonde snacks en drankjes.
Lees verder op: http://www.enviu.org/?ac=wow%21projects-29-1
Nog zo’n mooi initiatief: Good Food in duurzame ‘take-away’ restaurants.
Lees verder op: http://www.enviu.org/?ac=project+detail-105-1&psum=119
Leuke spreuken
Koorts verdrijft ziekten, zoals hartstocht luiheid verdrijft. De lach maakt een eind aan huilen, zoals kracht een eind maakt aan zwakte. Anoniem
Als je een waardig mens ontmoet, tracht hem dan na te volgen. Als je een onwaardig mens tegenkomt, beproef dan jezelf! Confusius
Heft men de blik omhoog, dan ziet men geen grenzen. Anoniem
Relevante websites
Onderstaande websites voorzien u van uitgebreide en breed georiënteerde informatie over vanalles dat te maken heeft met lichamelijke en geestelijk gezondheid. Zeer nuttige en actuele informatie. Lees en oordeel zelf!
http://www.johnvirapen.com/
http://www.lynnemctaggart.com/
http://www.greggbraden.com/
www.nutrilite.com; www.artistry.com; www.mannavita.be; www.drome-provencale.com; www.hildegardvonbingen.at; www.hildegard.de; www.haa2ooh.be.
Ga nooit zelf dokteren en laat altijd eerst een arts een diagnose stellen.
Gezondheidsproducten
Indien u wenst kunt u via mij ook gezondheidsproducten van diverse kwaliteitsmerken bestellen, tegen gereduceerde prijs. De voornaamste productcategorieën waaraan u mag denken zijn:
- Voedingssupplementen en bijenproducten;
- Persoonlijke (huid)verzorgingsproducten;
- Etherische oliën en hydrolaten;
- Plantenextracten en fyto-aromatische complexen;
- Plantaardige massage oliën;
- Speciale cosmetica en geuren.
De producten hebben met elkaar gemeen dat ze de gezondheid en het welzijn van mensen ondersteunen of verbeteren. Alle producten zijn milieuvriendelijk tot biologisch geproduceerd. Daarnaast zijn ze ook maatschappelijk zo verantwoord mogelijk geproduceerd. Veel van deze producten hebben een 100% tevredenheidsgarantie. De producten zijn niet op voorraad en hebben een leveringstermijn van enkele werkdagen. Cliënten mogen rekenen op 5% tot 10% korting op alle producten, afhankelijk van de kwantiteit.
http://www.amway.be/
Samenstelling: Jeroen van Rooij. Met speciale dank aan de medewerkers van de NRB die mij regelmatig van interessante nieuwsberichten voorzien.
De volgende nieuwsbrief verschijnt rond 21 juni.
Turnhout, 21 maart 2010
Wat vindt u van deze nieuwsbrief? Hebt u op- of aanmerkingen, tips, tops of wensen? Laat het me dan a.u.b. even weten. Ik luister heel graag naar uw suggesties.
